Te'vîlâtü'l-Kur'ân'ın üç tahkikinin analizi ve İhlâs Sûresi bağlamında mukayesesi

Abstract

Ebû Mansûr el-Mâtürîdî (ö. 333/944), hem Ebû Hanîfe’nin (ö. 150/767) fıkhî görüşlerini benimsemiş hem de yaşadığı dönemde üst düzey bir ilmî çabayla Ebû Hanîfe’nin tohumlarını attığı itikâdî görüşleri sistematik bir şekilde yeniden ele alarak Sünnî kelâm ekolünün teşekkülünü sağlamıştır. Bu sebepten gerek yaşadığı dönemde gerekse vefatından sonra pek çok âlim kendisinden övgü ve sitayişle bahsetmiş ve itikâdî hususlarda imâm olarak kabul etmiştir. Söz gelimi bulunduğu coğrafyada pek çok kişi kendisinden “imâmü’l-hüdâ”, “imâmü’l-mütekellimîn” şeklinde bahsederken Ebü’l-Muîn en-Nesefî (ö. 508/1115), Tebsıratü’l-edille isimli kelâm eserinin pek çok yerinde kendisini övmüş1 ve Pezdevî (ö. 493/1100) kendisinden “eş-şeyh el-imâm” şeklinde bahsederek onun kendi düşünce dünyasındaki konumuna işaret etmiştir.