İHÜ Araştırma ve Akademik Performans Sistemi
DSpace@İHÜ, İbn Haldun Üniversitesi’nin bilimsel araştırma ve akademik performansını izleme, analiz etme ve raporlama süreçlerini tek çatı altında buluşturan bütünleşik bilgi sistemidir.
Güncel Gönderiler
Manastırlı İsmâil Hakkı ve Vesâilü'l-Felâh fî Mesâili'n-Nikâh adlı eseri
(İBER Akademi Yayınları, 2026) Dirikol, Zeynep Selin
Tanzimat döneminde başlayan hukukî yenileşme sürecinin bir ürünü olan Mekteb-i Hukuk, 1878’de kurulmuş ve klasik medrese geleneğinden farklı bir eğitim anlayışı benimsemiştir. 1896’da müfredata eklenen Kitâbü’n-Nikah dersi, dönemin önde gelen hukuk âlimleri tarafından okutulmuş; 1917 tarihli Hukuk-ı Aile Kararnâmesi’nin hazırlanmasında da bu birikimin izleri görülmüştür.
Bu çalışma, söz konusu süreçte önemli bir yere sahip olan Manastırlı İsmâil Hakkı’nın Vesâilü'l-Felâh fî Mesâili'n-Nikâh adlı eserini transkripsiyon yoluyla literatüre kazandırmayı amaçlamaktadır. Mecelle üslubuna sahip bu eser, Osmanlı aile hukuku literatüründeki ilk örneklerinden biri olması bakımından ayrı bir öneme sahiptir.
Çalışmanın bir diğer amacı, Hukuk-ı Aile Kararnâmesi’nde ihtiyaç ve zaruret gerekçesiyle Hanefî mezhebi dışından benimsenen hükümlerin, Kararnâme öncesi eserlerde ne ölçüde yer bulduğunu tespit etmektir. Bu doğrultuda Mahmud Esad Seydişehrî ve Süleyman Sırrı Efendi’nin eserleri de karşılaştırmalı olarak incelenmiş; Osmanlı’nın son döneminde Hanefî mezhebine bağlılığın ilmî ve hukukî düzlemdeki seyri değerlendirilmiştir.
İslâm ilim geleneğinde fıkıh ve matematik: Ferâiz ilmi
(İBER Akademi Yayınları, 2026) Nazik, Zehra Gülsüm
Müslümanların amelî hayatını düzenleyen fıkıh ilmi, hayatın her alanında taalluk eden hükümleriyle kapsamlı bir nitelik taşımaktadır. Bu geniş kapsam, fıkhın diğer ilimlerle etkileşim içinde gelişmesini zaruri kılmıştır. Bir mesele hakkında doğru hükme varmak, o meselenin mahiyetine vakıf olmayı; mahiyete vakıf olmak ise ilgili ilimlerde derinleşmeyi gerektirmektedir.
Fıkhın etkileşim içinde olduğu ilimlerden biri de matematiktir. Bu çalışma, söz konusu etkileşimi İslam miras hukuku, fıkıh lüteratüründeki adıyla ferâiz ilmi, üzerinden ele alınmaktadır.
Kitabın ilk bölümünde fıkıh eserlerindeki matematiksel kullanım incelenerek klasik kaynaklardaki hesaplamalara dair bir tasnif yapılmıştır. İkinci bölümde ferâiz ilmi matematik ile ilişkisi açısından değerlendirilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise İslâm matematik eserlerindeki ferâiz bölümleri mercek altına alınmıştır.
Kimi İslâm matematik eserlerinde matematiğin teorik bölümlerinin ardından bu ilmin pratik yönünün ferâiz hesaplamaları üzerinden gösterildiği tespit edilmiştir. Bu tespitlerden hareketle seçilen örneklemler fıkhî açıdan tasnif edilerek fıkhın matematik içindeki yeri ortaya konulmuş; ferâiz ilminin matematiğin gelişimine katkısı değerlendirilmiştir.
İnanç, değer ve uyum: İstanbul’da eğitim gören uluslararası öğrencilerin sosyo-kültürel kodları
(Karabük Üniversitesi Yayınları, 2025) Babacan, Öznur; Kaplan, Hasan; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2023 yılı verilerine göre, İstanbul’da ikamet eden yabancı uyruklu bireylerin sayısı 1,2 milyona ulaşmıştır. İstanbul, stratejik konumu ve sunduğu yükseköğretim olanaklarıyla uluslararası göç açısından önemli bir çekim merkezi hâline gelmiş, özellikle eğitim amacıyla kente gelen uluslararası öğrenci sayısında belirgin bir artış yaşamıştır. Bu durum, söz konusu öğrencilerin sosyo-kültürel uyum süreçleri ve değer algılarının bilimsel olarak incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, İstanbul’daki üniversitelerde öğrenim gören uluslararası öğrencilerin değer algıları, dinî tutumları ve uyum düzeyleri arasındaki ilişkileri analiz etmektir. Ayrıca bu çalışma, farklı kültürel arka planlara sahip ve hayatlarının önemli bir gelişim evresinde bulunan üniversite öğrencilerinin gençlik dönemindeki sosyo-kültürel uyum süreçlerini çok boyutlu bir bakış açısıyla inceleyerek literatüre katkı sunmayı hedeflemektedir. Araştırmada, öğrencilerin sosyal değerlere ilişkin önceliklendirmeleri değerlendirilmiş ve bu değerlerin cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, uyruk ve dindarlık düzeyi gibi sosyo-demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Nicel araştırma desenine dayalı olarak yürütülen bu çalışmada veriler, anket yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama araçları arasında, katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini içeren Kişisel Bilgi Formunun yanı sıra Çok Boyutlu Sosyal Değerler Ölçeği, Uluslararası Öğrenciler için Genel Uyum Ölçeği ve Dinî Tutum Ölçeği yer almaktadır. Elde edilen bulgular, dinî tutumlar ile uluslararası öğrencilerin genel uyum düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, öğrencilerin sosyal değer yönelimleri ile dinî tutum düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, uluslararası öğrencilerin sosyo-kültürel uyum süreçlerinde değer tercihleri ve dinî tutumların önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Göçmen ve yerel öğrencilerin LGS başarı farklılıklarının yönetici görüşleriyle değerlendirilmesi (Başakşehir örneği)
(Liberty Publishing House, 2025) Bakır, Rabia; Yurdunkulu, Adem; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Bu araştırma, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul İli Başakşehir İlçesi’nde bulunan ortaokullarda göçmen ve yerel öğrencilerin Liselere Geçiş Sistemi (LGS) başarı farklılıklarının yönetici görüşleriyle değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada kullanılan çalışma deseni temel nitel araştırma deseni olup, analizde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Sınav verileriyle ortaya çıkan sonuçların karşılaştırılması içerik analizi yöntemiyle yapılmıştır. Örneklem göçmen bulundurma oranı ile İstanbul’da 4.sırada olan Başakşehir ilçesi kolayda örneklem olarak seçilmiştir. Araştırmada gerekli izinlerle İl Milli Eğitim’in belirlediği 17 okulun tamamında 21 yönetici ile yüz yüze görüşülmüştür. Okulların 10 tanesi normal ortaokul,7 tanesi iho kategorisindedir. Görüşme sağlanan 17 okuldan 11 tanesinden veri alınmış olup, bunların 8 tanesi belgeli 3 tanesi şifahi olarak verilmiştir. Bu okulların 6 tanesi iho,5 tanesi normal ortaokuldur...
Bilim bizi ölümsüz yapabilir mi?
(Timaş Akademi, 2026) Doko, Enis; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Felsefe Bölümü
Günümüzde bilimsel ve teknolojik gelişmeler, insanlığın kadim sorularına yeni cevaplar aramıza yol açıyor. Özellikle transhümanist düşüncenin etkisiyle “ölümsüzlük”, “bilincin dijitalleştirilmesi”, ve “insanın biyolojik sınırlarının aşılması” gibi fikirler hem popüler kültürde hem de akademik çevrelerde tartışılır hale geldi. Bu tartışmalar yalnızca bilimsel değil, aynı zamanda felsefi, etik ve dini boyutları olan çok katmanlı meselelerdir. Aşağıda ele alacağımız iddia da bu geniş bağlam içinde değerlendirilmelidir…
