İHÜ Araştırma ve Akademik Performans Sistemi
DSpace@İHÜ, İbn Haldun Üniversitesi’nin bilimsel araştırma ve akademik performansını izleme, analiz etme ve raporlama süreçlerini tek çatı altında buluşturan bütünleşik bilgi sistemidir.
İndekslere Göre Dağılım
Yıllara Göre Dağılım
Türlere Göre Dağılım
Güncel Gönderiler
‘İçerisi’ ile ‘dışarısı’nın diyalektiğinde bir kimlik tasavvuru: “Huzur Sokağı”
(Türkiye Yazarlar Birliği Vakfı, 2026) Alev, Kadriye
Şule Yüksel Şenler’in 1970’li yıllarla birlikte başlayan ve İslami duyarlılığı merkeze alan roman yazımının öncü metinlerinden kabul edilen Huzur Sokağı adlı romanı, Türkiye’nin hızlı modernleşme paradigması içerisinde, dışarıda bırakılan kimlikler karşısında teklif edilen İslami kimlik tasavvurunun edebî temsilinde önemli bir yerde durmaktadır. Bu çalışma da Huzur Sokağı romanında kurgulanan “içerisi” ile “dışarısı” arasındaki diyalektik ilişkinin bir kimlik inşası bağlamında mekân, cemiyet ve zihniyet eksenlerinde hangi temsiller aracılığıyla ve nasıl kurulduğunu, bu zıtlıkların birbirini nasıl aşmaya çalıştığını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın diyalektik düşünme biçimi üzerinden yapılmasının nedeni, diyalektik eleştirel düşüncenin sorunlara birden fazla perspektiften bakma ve görünüşte çelişkili olan durumların hem çelişkilerini kavrama hem de onları aşmayı hedeflemeye uygun bir özgürleştirici düşünme biçimi sunmasıdır. Bu bağlamda Hegel’in diyalektik yaklaşımı, çalışmaya elverişli bir kavramsal çerçeve oluşturmaktadır. Şule Yüksel Şenler’in Huzur Sokağı romanını diyalektik düşünme üzerinden okumak, kolektif Müslüman kimliğin bu ikilik çerçevesinde nasıl inşa edildiğini incelemek açısından dikkate değerdir. Çalışmada temellendirilen metinsel çözümlemelerle Huzur Sokağı romanının yalnızca bireylerin İslam’ı seçmesiyle yaşadıkları kişisel dönüşümü göstermek amacıyla kurgulanmadığına, aynı zamanda 1960’lı yıllarda modern Türkiye fotoğrafının dışında konumlandırılan İslami yaşayışın sosyolojisinin hangi karşıtlıklar üzerinden gösterilmek istendiğine dikkat çekilecektir.
From passive consumption to reflexive engagement in environmental education: Cultivating Generative Environmental Media Literacy (GEN-EML) through connectivist digital pedagogy
(Routledge, 2026) Bulut, Mehmet Akın; Karanfiloğlu, Mehmet; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü; İletişim Fakültesi, Yeni Medya ve İletişim Fakültesi
As environmental crises increasingly unfold within digitally mediated environments, higher education must prepare communication students to critically interrogate how environmental knowledge is constructed, framed, and contested across media systems. This study conceptualizes Environmental Media Literacy (EML) as a multidimensional competence integrating epistemic evaluation, ideological critique, affective–ethical reflexivity, and civic–communicative agency. Using a convergent mixed-methods quasi-experimental design (n = 60), we examined the short-term impact of a four-week documentary-based digital pedagogy intervention on undergraduate communication students within the connectivist framework. Quantitative findings indicate pre–post gains across three outcome measures, though effect sizes are interpreted cautiously given the short intervention period. Qualitative analyses of focus groups and written critiques reveal increased epistemic vigilance, heightened framing awareness, and more reflexive engagement with environmental narratives. Findings show that integrating documentary-based digital learning media through the connectivist framework facilitates GEN-EML as a theoretically grounded, replicable framework for embedding critical environmental media literacy within communication curricula.
Sosyal ve entelektüel rekabetin biyografik anlatı metinlerine yansıması: İbnü'ş-Şıhne ailesi örneği
(İbn Haldun Üniversitesi Yayınları, 2026) Kaya, Büşra Sıdıka; Kaya, Büşra Sıdıka; İslami İlimler Fakültesi
Moğol istilalarıyla birlikte XIII. yüzyıldan itibaren İslam dünyasında yaşanan siyasal ve toplumsal dönüşümler uzun süre tarih yazımında çözülme, gerileme ve kurumsal zayıflama anlatıları çerçevesinde ele alınmıştır. Son yarım yüzyılda yapılan çalışmalar ise bu dönemin süreklilik ile dönüşümün iç içe geçtiği, yeni meşruiyet biçimlerinin ve toplumsal dengelerin üretildiği kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecine işaret ettiğini ortaya koymuştur. Bu bağlamda ilmî hayat kriz koşullarında yalnızca varlığını sürdürmeye çalışan bir alan olmanın ötesinde farklı coğrafyalar arasında kurulan çok merkezli, yoğun rekabet içeren ve dinamik bir yapı olarak yeniden anlamlandırılmıştır. Memlükler dönemi söz konusu dönüşümün izlerinin en belirgin biçimde takip edilebildiği tarihsel bağlamlardan birini sunmaktadır...
Memlük entelektüel tarihi II: Ulemâ aileleri
(İbn Haldun Üniversitesi Yayınları, 2026) Kaya, Büşra Sıdıka; Kaya, Büşra Sıdıka; İslami İlimler Fakültesi
Memlükler dönemi, İslâm entelektüel tarihinin ilmî üretim, bilgi dolaşımı ve ulemâ çevrelerinin teşekkülü bakımından belirleyici evrelerinden birini oluşturmuştur. Son yıllarda yapılan araştırmalar, bu dönemin yalnızca eğitim kurumları veya ilmî disiplinler üzerinden değil, bilgi üretimini mümkün kılan sosyal ilişkiler, aile yapıları ve ilmî ağlar çerçevesinde yeniden değerlendirilmesini mümkün kılmıştır.
Memlük Entelektüel Tarihi II: Ulemâ Aileleri başlıklı bu eserde, Memlük entelektüel hayatı ulemâ aileleri, hoca-talebe ilişkileri, metin merkezli bilgi üretimi ve şehirler arası ilmî dolaşım ekseninde ele alınmıştır. Makrîzî, Bulkînî, İbn Cemâa, Irâkî, Teymiyye, Karâfî, Fâsî ve İbnü’l-Verdî gibi önde gelen ulemâ aileleri üzerinden ilmî otoritenin teşekkülü, mezhepsel aidiyetler, biyografik yazım, sosyal sermaye, ilmî hareketlilik ve merkez-çevre ilişkileri farklı yönleriyle incelenmiştir. Böylece bilginin, kurumsal yapıların yanı sıra aileler, ilmî çevreler ve metinler aracılığıyla aktarılışı ve yeniden üretim süreçleri değerlendirilmiştir.
Farklı araştırmacıların katkılarıyla hazırlanan bu çalışma, Memlük dönemi ulemâ çevrelerine ilişkin güncel araştırmaları bir araya getirmiş; ilişkisel ve çok boyutlu bir yaklaşım çerçevesinde Memlük entelektüel tarihine dair tartışmalara katkı sunmayı hedeflemiştir.
Bilgi ile otorite arasında beşik ulemâsı problemi
(İbn Haldun Üniversitesi Yayınları, 2026) Kaya, Büşra Sıdıka; Kaya, Büşra Sıdıka; İslami İlimler Fakültesi
Bu çalışma Memlükler döneminde sosyal ve entelektüel yapının anlaşılması ve yorumlanması noktasındaki problemlerden biri olan beşik ulemâsı meselesine odaklanacaktır. Beşik ulemâsından kasıt çeşitli eğitim kurumlarında belli bir mansıbın babasından sonra oğluna yahut kardeşine ya da yeğenine geçmesi durumudur. Memlük toplumunda yükseköğretimin kurumlar ile yaygınlaşması, ulemânın ilmî pratiklerini zengin vakıflarla desteklenen medrese ve benzeri kurumlarda elde ettikleri mansıplar bünyesinde sürdürmeleri bir yandan Memlük toplumunda ilmî faaliyetlerin sürekliliğini temin ederken diğer yandan ulemâ arası çeşitli masıp mücadelelerine sebep olmaktaydı. Özellikle belli bir ulemâ ailesi içinde yetişen çocukların erken yaşlarda babasının mansıbını devralmasına dair kaynaklarda yer alan birden fazla örnek meselenin ele alınmasını gerekli kılmıştır…
