İHÜ Araştırma ve Akademik Performans Sistemi
DSpace@İHÜ, İbn Haldun Üniversitesi’nin bilimsel araştırma ve akademik performansını izleme, analiz etme ve raporlama süreçlerini tek çatı altında buluşturan bütünleşik bilgi sistemidir.
İndekslere Göre Dağılım
Yıllara Göre Dağılım
Türlere Göre Dağılım
Güncel Gönderiler
Elektrikli skuterların karıştığı trafik kazalarında işletenin kusursuz sorumluluğu
(İstanbul Medeniyet Üniversitesi, 2026) Solmaz, Meryem; Hukuk Fakültesi, Hukuk Bölümü
Gelişen teknolojiyle birlikte şehir içi ulaşımda yaygınlaşan ve “mikro mobilite” aracı olarak adlandırılan elektrikli skuterlar, geleneksel motorlu taşıtlara çevre dostu bir alternatif sunarken trafikteki hukuki statüleri ve sebep oldukları kazalar bakımından ciddi tartışmaları beraberinde getirmektedir. Mevcut yasal düzenlemelerde bu araçların “taşıt” olarak kabul edilmesine rağmen, Karayolları Trafik Kanunu'nda açıkça “motorlu” veya “motorsuz” taşıt kategorisine sokulmamış olması, bu araçların karıştığı kazalarda işletenin sorumluluğunun genel hükümlere dayalı kusur sorumluluğu mu, yoksa tehlike ilkesine dayalı kusursuz sorumluluk mu olacağı konusunda belirsizlik yaratmaktadır. Bir diğer ifadeyle Karayolları Trafik Kanunu md. 85 kapsamında işletenin kusursuz sorumluluğunun elektrikli skuter kazalarında uygulama bulup bulmayacağı belirsizdir. Özellikle paylaşımlı skuter kiralama kapsamında kiralayan şirketin sorumluluğunun KTK md. 85 kapsamına girip girmediği tartışmalıdır. Bu çalışmada, elektrikli skuterların Türk hukukundaki yasal niteliği incelenerek, üçüncü kişilerin uğradığı zararlarda özellikle paylaşımlı kiralama hizmeti sunan işletmelerin hukuki sorumluluğunun kapsamı ve niteliği tespit edilmeye çalışılmaktadır. Çalışma, sürücü ile kiralayan arasındaki sözleşmesel ilişkiyi dışarıda tutarak, üçüncü kişilere karşı işletenin sorumluluğuna odaklanmakta ve kanun koyucunun e-skuterları tescil ve sigorta gibi yükümlülüklerden muaf tutarken sorumluluk rejimini düzenlememiş olmasından doğan yasal boşluğun nasıl doldurulması gerektiğini irdelemektedir. Bu araçların teknik özellikleri itibariyle motor gücüyle hareket ettiği ve trafikte yayalar için ciddi riskler oluşturduğu gözetilerek, Karayolları Trafik Kanunu'ndaki motorlu araç işletenin kusursuz sorumluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği savunulmaktadır.
The Volga Bulgars’ ambush on the Mongols and the death of Jebe Noyan
(Tatarstan Academy of Sciences, 2026) Oğuz, Anıl Yasin; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Tarih Bölümü
Research objectives: This study seeks to reassess the events that occurred during the return phase of the Dasht-i Kıpchak campaign, led by Jebe Noyan and Subutai Ba’atur, with a particular focus on determining the circumstances of Jebe Noyan’s death. By critically analyzing historical sources, the research aims to reconstruct the sequence of events and evaluate competing hypotheses regarding his fate. Research materials: In addition to recent scholarly works that propose various hypotheses regarding the well-known Dasht-i Kıpchak campaign and the death of Jebe Noyan, this study primarily relies on Islamic and Chinese sources that provide information about these events. Results and novelty of the research: In recent years, various researchers have put forward new and differing claims regarding the death of Jebe Noyan. Notably, Stephen Pow argued that Jebe was killed at the onset of the Battle of Kalka by the Kipchaks and the Rus and that this fact was deliberately concealed by pro-Mongol sources. Subsequently, Ma Xiaolin and Qiu Zhirong, in a jointly authored article, suggested that Jebe was not killed but rather died of natural causes at the beginning of the Battle of Kalka, though the Kipchaks falsely claimed responsibility for his death. Both hypotheses are fundamentally based on Russian sources, which report that Mongol vanguard forces were defeated at the start of the battle and that their leader, referred to as "Gemya Beg," was killed. On the other hand, Timokhin and Tishin, in their study, strongly opposed the notion that Jebe was killed, arguing that there is insufficient and unconvincing evidence to support Pow’s hypothesis. However, Timokhin and Tishin also asserted that Jebe was not killed during the Western campaign but instead survived and returned. In this article, the author reexamines primary sources in an attempt to reconstruct the Mongol ambush by the Volga Bulgars in the autumn of 1223. The study argues that Jebe Noyan was most likely killed during this ambush or may have died later as a result of wounds sustained during the attack. In particular, the biography of "Ismail" in the Yuanshi, which provides the most extensive account of Jebe’s life, suggests that the most plausible hypothesis is that Jebe died after the Battle of Kalka. This, in turn, directs attention to the next major event after Kalka – the Volga Bulgar ambush. The scale of this ambush, as reflected in historical sources, along with the narrative in Ibn al-Athir, suggests that Jebe’s death during his return journey may have been directly linked to this event.
Inner worlds in dissociative identity disorder: An interpretative phenomenological analysis of spatial, relational and agentic organisation
(John Wiley & Sons, 2026) Ergün, Ahmet Faruk; Yanık, Medaim; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü
Objectives: This study examined how adults diagnosed with Dissociative Identity Disorder (DID) experience and make sense of “inner worlds”: recurrent, internally experienced spatial settings associated with dissociative parts, events and relationships. Design: A qualitative study was conducted using Interpretative Phenomenological Analysis (IPA). Methods: Five adults who reported pre-existing DID diagnoses made by adult psychiatry specialists participated in in-depth semi-structured interviews. Interviews examined the sensory, embodied, spatial, temporal, relational and agentic qualities of inner-world experience. Transcripts were analysed idiographically before patterns of convergence and divergence were examined across cases. Results: Four superordinate themes were generated: (1) inner worlds as lived, multisensory and embodied environments; (2) architectures of containment and passage; (3) awareness without authorship, distributed agency and internal governance; and (4) the internal community, comprising roles, relations and forms of selfhood. Across themes, places, boundaries and relationships regulated containment, access, communication and possibilities for action. Participants could be aware of internal events without experiencing themselves as able to initiate, stop or alter them. Conclusions: Inner worlds were experienced as embodied, spatially and relationally organised environments rather than as uniformly voluntary constructions. The separation of awareness from authorship identifies the distribution of perceived agency within one whole person as an important phenomenological dimension. Clinically, these experiences warrant collaborative and non-leading exploration; their comparative and diagnostic significance requires direct investigation rather than inference from vividness or reduced control alone.
Yükseköğretimde akreditasyon ve üniversite kütüphaneleri göstergeleri: Yapay zeka çağında ölçütlerin yeniden tanımlanması
(Turkish Higher Education Quality Council, 2026) Çuhadar, Sami; Çelik, Sönmez; Rektörlük, Kütüphane Daire Başkanlığı
Akreditasyon, yükseköğretim kurumlarında eğitim-öğretim ve araştırma kalitesinin artmasına ve iyileştirme kültürünün geliştirilmesi ile programların tanınırlığına katkı sağlamaktadır. Yükseköğretim akreditasyon süreçlerinde üniversite kütüphaneleri, kalite güvencesi, kurumsal gelişim, şeffaflık ve sürdürülebilirlik açısından önemi rol üstlenmektedir. Bu çalışma, yerel ve uluslararası alanda faaliyet gösteren akreditasyon kuruluşlarının ölçütleri çerçevesinde üniversite kütüphanelerine yönelik talepleri, göstergeleri ve bu kuruluşların değerlendirme için kullandığı soruları analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada özellikle yapay zekaya ilişkin soruların söz konusu ölçütlere dahil edilip edilmediğinin belirlenmesi de hedeflenmiştir. Araştırmada betimsel araştırma yöntemi ve doküman inceleme tekniği kullanılarak kurumsal, fakülte ve program düzeyinde akreditasyon yapan kuruluşların ölçütleri incelenmiştir. Bu çerçevede mühendislik, sosyal bilimler, sağlık, fen-edebiyat, mimarlık ve işletme alanlarındaki ölçütler ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarının analizinde kütüphane koleksiyonları, bütçeleri, profesyonel insan kaynağı ve kapasitesi, fiziksel ve dijital altyapısı ve bilgi erişim hizmetleri çok boyutlu olarak değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmede, kütüphanelerin akademik destek birimi olmanın yanında, eğitim-öğretim ve araştırma süreçlerinin ayrılmaz bir bileşeni olduğu görülmüştür. YZ desteği ile bilgiye erişim, verilerin yönetimi, araştırmalardaki destek hizmetleri ve dijital yetkinlik konularında yaşanan baş döndürücü dönüşüm, incelenen akreditasyonlardaki ölçütlerin güncellenmesi gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda, üniversite kütüphanelerine yönelik akreditasyon ölçütlerinin, araştırma çıktıları, dijital yetkinlikler, YZ okuryazarlığı, etik kullanım ve araştırma verisi yönetimi temelinde yeniden yapılandırılması önerilmektedir.
[Article] Twitter (X) and inflation dynamics: Investigating the role of Twitter sentiment in Türkiye's hybrid new Keynesian Phillips curve
(Elsevier, 2026) Cebe, Enes; Khan, Asad ul Islam; Yönetim Bilimleri Fakültesi, İktisat Bölümü
This study explores the role of Twitter-based sentiment in shaping inflation expectations within Türkiye's Hybrid New Keynesian Phillips Curve (HNKPC) in a closed-economy framework. By incorporating a novel Twitter-based inflation expectations variable (TWT), derived using Natural Language Processing (NLP) with the Bidirectional Encoder Representations from Transformers (BERT) model, as a forward-looking component, this research offers an alternative to traditional methods like rational expectations and survey data. The findings reveal that while backward-looking inflation (past inflation) remains the dominant driver of expectations, Twitter sentiment, representing forward-looking expectations, influences actual inflation, though with a relatively weaker effect. This suggests that while past inflation plays a crucial role, TWT offers useful, up-to-date observations of the public's views on future inflation. The study also shows that in this closed model, the output gap is not significant, reinforcing the notion that inflation persistence remains central to Türkiye's inflation dynamics. The results suggest that policymakers should consider integrating Twitter sentiment into their strategies to enable more effective and dynamic communication with the public. By better understanding and responding to inflation expectations across traditional and social media, especially Twitter, authorities can enhance the credibility of inflation-targeting frameworks and potentially reduce inflation more efficiently.
