İnanç, değer ve uyum: İstanbul’da eğitim gören uluslararası öğrencilerin sosyo-kültürel kodları

Abstract

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2023 yılı verilerine göre, İstanbul’da ikamet eden yabancı uyruklu bireylerin sayısı 1,2 milyona ulaşmıştır. İstanbul, stratejik konumu ve sunduğu yükseköğretim olanaklarıyla uluslararası göç açısından önemli bir çekim merkezi hâline gelmiş, özellikle eğitim amacıyla kente gelen uluslararası öğrenci sayısında belirgin bir artış yaşamıştır. Bu durum, söz konusu öğrencilerin sosyo-kültürel uyum süreçleri ve değer algılarının bilimsel olarak incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, İstanbul’daki üniversitelerde öğrenim gören uluslararası öğrencilerin değer algıları, dinî tutumları ve uyum düzeyleri arasındaki ilişkileri analiz etmektir. Ayrıca bu çalışma, farklı kültürel arka planlara sahip ve hayatlarının önemli bir gelişim evresinde bulunan üniversite öğrencilerinin gençlik dönemindeki sosyo-kültürel uyum süreçlerini çok boyutlu bir bakış açısıyla inceleyerek literatüre katkı sunmayı hedeflemektedir. Araştırmada, öğrencilerin sosyal değerlere ilişkin önceliklendirmeleri değerlendirilmiş ve bu değerlerin cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, uyruk ve dindarlık düzeyi gibi sosyo-demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Nicel araştırma desenine dayalı olarak yürütülen bu çalışmada veriler, anket yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama araçları arasında, katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini içeren Kişisel Bilgi Formunun yanı sıra Çok Boyutlu Sosyal Değerler Ölçeği, Uluslararası Öğrenciler için Genel Uyum Ölçeği ve Dinî Tutum Ölçeği yer almaktadır. Elde edilen bulgular, dinî tutumlar ile uluslararası öğrencilerin genel uyum düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, öğrencilerin sosyal değer yönelimleri ile dinî tutum düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, uluslararası öğrencilerin sosyo-kültürel uyum süreçlerinde değer tercihleri ve dinî tutumların önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.According to the 2023 data provided by the Türkiye Statistical Institute (TUIK), the number of foreign nationals residing in Istanbul has reached 1.2 million. With its strategic location and educational opportunities, Istanbul has become a significant hub for international migration. In particular, the notable increase in the number of international students arriving for academic purposes highlights the need for scientific research on their socio-cultural adaptation processes and perceptions of values. The primary aim of this study is to examine the relationships between value perception, religious attitudes and adaptation levels among international students studying at universities in Istanbul. In addition, this study aims to make a significant contribution to the literature by exploring the socio-cultural adaptation processes of university students from diverse cultural backgrounds, who are at a critical developmental stage in their youth, through a comprehensive multidimensional approach. The study explores how students prioritize social values and investigates whether these priorities significantly differ according to gender, age, educational level, nationality and level of religiosity. Designed as a quantitative research, the study collected data through a structured questionnaire. The data collection instruments, besides a personal information form containing participant’s socio-demographic variables, included the Multidimensional Social Values Scale, the General Adaptation Scale for International Students and the Religious Attitude Scale. The findings of the study reveal a significant relationship between religious attitudes and the overall adjustment levels of international students. In addition, meaningful correlations were identified between student’s social value orientations and their levels of religious attitudes. These results indicate that value preferences and religious attitudes play an important role in the socio-cultural adaptation processes of international students.