Psikolojik danışmanlık alanında yapay zekâ

Abstract

Yapay zekâ (YZ), çığır açan bir teknolojik yenilik olarak insan yaşamının her alanını dönüştürmektedir. Dijital platformlar, yapay zekâ destekli uygulamalar ve otomatikleştirilmiş terapötik sistemlerin geleneksel terapötik paradigmaları yeniden tanımlamaya başladığı psikolojik danışmanlık alanında, YZ’nin artan etkisi giderek daha belirgin hale gelmektedir. Bu çalışma, YZ’nin kuramsal ve tarihsel gelişimini, çeşitli uygulama alanlarını ve kullanımına eşlik eden etik ve yasal hususları ele alarak, YZ’nin psikolojik danışmanlık üzerindeki çok yönlü etkisini eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi yapılandırılmış terapötik modellerde YZ’nin entegrasyonuna ve YZ’nin daha insan merkezli, ilişkisel yaklaşımlara getirdiği zorluklara odaklanılmaktadır. Çalışma, YZ’nin erişilebilirlik, verimlilik ve veriye dayalı içgörüler açısından sunduğu önemli fırsatları vurgularken, kültürel önyargı, duygusal yetersizlik ve hesap verebilirlik eksiklikleri gibi sınırlamaları da sorgulamaktadır. Son olarak, teknolojik gelişmeleri etik ve uygulama temelli bir çerçeveye yerleştirerek, dijitalleşen çağda psikolojik danışmanlığın merkezinde insan unsurunu korumanın önemini vurgulamaktadırArtificial Intelligence (AI) represents a transformative technological innovation that is reshaping every domain of human life, including the field of psychological counseling. As digital platforms, AI-powered applications, and automated therapeutic systems begin to redefine traditional therapeutic paradigms, the growing influence of AI in psychological counseling is becoming increasingly evident. This article critically examines the multifaceted impact of AI on psychological counseling by addressing its theoretical and historical development, various application domains, and the ethical and legal considerations accompanying its use. The integration of AI in psychological counseling presents significant opportunities in terms of accessibility, efficiency, and data-driven insights, while also raising critical questions about cultural bias, emotional inadequacy, and accountability deficits. This work emphasizes the importance of preserving the human element at the center of psychological counseling in the digital age by situating technological advances within an ethical and practice-based framework.