Uysal, Burcu

Yükleniyor...
Profil fotoğrafı
E-posta Adresi ORCID Profili Scopus Profili YÖK Araştırmacı Profili Google Akademik Profili TR-Dizin Profili SOBİAD Profili Web Sitesi

Araştırma projeleri

Ruh sağlığı tanımına göre, kişilerin sağlıklı olmaları sadece psikopatolojinin yokluğu ile değil, aynı zamanda pozitif iyi oluşun göstergelerini de barındırmaları ile gözlemlenecek bir durumdur. Bu sebeple, psikolojik müdahale programlarının yalnızca semptom azaltmaya yönelik değil aynı zamanda psikolojik iyi oluşu arttırmaya yönelik koruyucu temaları işlemeleri önem arz etmektedir. Yaşam boyu gelişim evreleri göz önünde bulundurulduğunda ilkokul çağı, yetişkinliğe etki edecek sağlıklı psikolojik gelişimin inşaa edileceği bir dönem olarak karşımıza çıkmaktadır. Modern öncesi zamanda çocuklar, yetişkin hayatına hazırlanmak ve sağlıklı psiko-sosyal gelişimi sürdürebilmek için gerekli becerileri beraber yaşadıkları geniş ailelerinden tecrübe aktarımı ile öğrenebiliyorlarken modernleşme ile beraber küçülen ailelerde yetişen çocuklar bu tecrübe akışına evlerinde ulaşamamaya başladılar. Bu sebeple psiko-sosyal gelişimi destekleyecek bilgi birikimi kurumsal yapılardan, resmi şekilde öğrenme ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu ihtiyacın en etkili ve sistematik olarak karşılaşabileceği kurumlar ise çocuklar örgün öğretime devam ettiği okullar olarak karşımıza çıkmaktadır. Okul temelli psikolojik müdahale programları incelendiğinde, bu programlara katılan öğrencilerin katılmayan öğrencilere kıyasla mutlu seviyelerinde, öz güvenlerinde, psikolojik dayanıklılıklarının, okula bağlılıklarında, öğretmen ve diğer öğrenciler ile kurdukları ilişki kalitesinde, yaşam doyumlarında ve öz yetkinlik inançlarında önemli seviyede artış olduğu tespit edilmiştir. Bu proje ile amaçlanan, ilkokul 4. sınıf öğrencilerine yönelik, kültüre duyarlı ve bilişsel gelişimlerine uygun, okul müfredatına entegre, öğrencilerin öz yetkinlik inançlarını arttıracak 10 haftalık bir müdahale programı geliştirmek ve uygulamaktır. İlk adımda programın içeriğinin geliştirilmesi için literatür taraması yapılarak mevcut bilgi birikimi derlenecektir. Derlenen bilgi birikiminin ışığında, uzman görüşleri de alınarak müdahale programının içeriği geliştirilecektir. Daha sonra geliştirilen içerik, Arnavutköy Suatlar İlkokulu 4. sınıf öğrencilerine, psikoloji alanında lisansüstü eğitimine devam eden psikologlar tarafından proje yürütücüsü akademisyenlerin yönetiminde, 8 - 12 kişilik gruplar halinde 10 hafta boyunca, her hafta düzenli olarak uygulanacaktır. Öğrenciler ile 10 haftalık programa başlamadan önce, katılımcı olacak öğrencilerin öğretmenlerine ve velilerine program hakkında bilgilendirme seminerleri düzenlenerek, müdahale programının etkisini arttırmak hedeflenmektedir. Uygulanan programın etkinliğinin test edilebilmesi için müdahale programı öncesinde, bitiminde ve takip eden 2 ay içinde öğrencilerden aynı ölçme materyalleri ile veri toplanacaktır. Buna paralel olarak, öğretmenlerden de öğrenciler hakkında gözlemlerini içeren bilgiler alınarak, öğrencilerden alınan bilgiler ile karşılaştırılacaktır. Proje sonunda katılım sağlayan öğrencilerin öz yetkinlik inançları arttırılması hedeflenerek, faydalanmaları sağlanacaktır. Ayrıca programın uygulanması sırasında ve sonrasında elde edilecek verilerin analizi ile literatüre katkı sağlanacaktır. Programın sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla programın nasıl yürütüleceğine dair detaylı bir kitapçık oluşturulacaktır.

Organizasyon Birimleri

Organizasyon Birimi
İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü
Psikoloji Bölümü BSc, MA, MSc ve PhD dereceleri sunmaktadır ve bu çalışma alanları gelişmektedir. Psikoloji biliminin ele aldığı konular, beynin işlevlerinden toplumsal hareketlerin incelenmesine, çocuk gelişiminden ruhsal bozuklukların nasıl tedavi edilebileceğine kadar uzanan çok geniş bir yelpazede yer alır. Bu zenginlik, psikolojinin birçok farklı, ancak birbiriyle etkileşim içinde olan alt alanlarının bulunduğu anlamına gelmektedir.

Adı Soyadı

Burcu Uysal

İlgi Alanları

Travma, Psikolojik Sağlamlık ve İyi-Oluş, Antisosyallik, Algılanan Ayrımcılık

Kurumdaki Durumu

Aktif Personel

Arama Sonuçları

Listeleniyor 1 - 10 / 24
  • Yayın
    Psychological problems and resilience among Syrian adolescents exposed to war
    (Elsevier, 2022) Uysal, Burcu; Uysal, Burcu; Yanık, Medaim; Taştekne, Feyzanur; Tüzgen, Esma; Altınışık, Esra; Acartürk, Ceren
    There are very few holistic studies that consider a resilience and risk-oriented approach to Syrian adolescent refugees living in Turkey, and most of these studies have been conducted with relatively small samples. Furthermore, dissociation as a universal response to childhood trauma has been neglected by researchers in the study of Syrian adolescents. Therefore, this study aimed to correct this omission by investigating the level of psychological problems (especially dissociation) and resilience with the predictors of those levels, as reported by 430 Syrian adolescents aged between 12 and 18 in Turkey. The prevalence of the participants who had higher than the cut-off value in dissociation was 47.2% and in PTSD was 61.3%. Additionally, in the proportion of medium to severe levels, 72.8% of the participants had anxiety symptoms and 51.5% had depressive symptoms. The level of resilience among the adolescents was about average with 60.7% of the participants displaying moderate to exceptionally high resilience.While the high number of traumatic experiences and use of negative religious coping methods came to the fore as predictors of psychological problems, social support from family and friends and positive religious coping methods were the common predictors for the assessment of higher resilience. The findings from this study may be of assistance to the development of preventive intervention programs for adolescent refugees in general and Syrian adolescent refugees in particular.
  • Yayın
    Transdiagnostic unified protocol on anxiety disorders
    (The European Association for Behavioural and Cognitive Therapies, 2023) Aydın, İclal; Uysal, Burcu; Turkcapar, Hakan; Uysal, Burcu
    Introduction: The transdiagnostic approach argues that the common features are needed to be taken into account [e.g. distress intolerance (DI), intolerance of uncertainty (IU), anxiety sensitivity (AS)] underlying emotional disorders rather than evaluating them separately since the dissection of anxiety disorders has increased with each emerging version of the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM), in which the classification of anxiety disorders resulted in an increased number of intervention protocols for each disorder. That is why an increase in comorbidity among anxiety disorders is observed. This also caused an increase in comorbidity among anxiety disorders. The transdiagnostic approach offers a unified protocol (UP) for strengthening the common features, thereby both preventing the emergence of emotional disorders andor intervening in the symptom severity of emotional disorders, which can be applied to different types of emotional disorders. The main aim of this study is to develop a unified protocol. The UP will include interventions developing the levels of common transdiagnostic features (DI, IU, AS).
  • Yayın
    Koronavirüs salgın sürecinde uluslararası üniversite öğrencilerine yönelik pozitif psikoloji temelli çevrimiçi müdahale programının geliştirilmesi: Pilot bir çalışma
    (Önder İmam Hatipliler Derneği, 2021) Uysal, Burcu; Özkul, Seyhan; Morgül, Ebru; Eren, Senem; Uysal, Burcu; Morgül, Ebru; Eren, Senem; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
    Koronavirüs salgını sürecinin genel olarak toplum ve özel olarak uluslararası öğrenciler üzerindeki psiko-sosyal etkileriyle baş etmek için destek sağlayabilecek müdahale programlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla Pozitif Psikoloji kavramlarını ve Pozitif Psikoloji Müdahaleleri’ni (PPM) temel alan 6 oturumluk bir müdahale programı geliştirilmiştir. Bu müdahale programının etkinliğini ölçmek için katılımcılardan stres, depresyon, anksiyete, Koronavirüs korkusu, mental iyi oluş ve psikolojik dayanıklılık puanlarına dair veriler toplanmıştır. Çalışmaya katılmak için başvuran 34 uluslararası öğrenciden ön test ile elde edilen nicel veriler arasındaki ilişkiyi gösteren Pearson korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Müdahale programı 11 kişiyle başlamış ve 6 katılımcı ile tamamlanmıştır. 6 katılımcıdan ise hem ön test hem de son test verileri elde edilmiş ve Wilcoxon işaretli sıralar testi ile müdahale programının etkinliği incelenmiştir. Araştırma sonuçları psikolojik dayanıklılık ve Koronavirüs korkusu arasında anlamlı olumlu bir ilişki olduğunu ve uygulanan müdahale programının depresyon düzeyini azaltmakta başarılı olduğunu göstermektedir.
  • Yayın
    Postmodern darbenin kapanmayan yaraları
    (İbn Haldun Üniversitesi, 2018) Avcı, Betül; Yanık, Medaim; Uysal, Burcu; Kuşakcı, Sümeyye; Kuşakcı, Sümeyye; Uysal, Burcu; Avcı Sebetci, Betül; İslami İlimler Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü
    28 Şubat postmodern darbesi, Türkiye’de Müslümanların yaşadığı en travmatik olaylardan birisidir ve şüphesiz ki toplumda çok derin yaralar açtı. Kimi bu sorunları bizzat yaşadı, kiminin yakınları o baskıya maruz kaldı ve sonuçta toplumun büyük bir kesimi darbeden etkilendi. Bugün İbn Haldun Üniversitesinde öğretim üyesi olarak görev yapan çok sayıda akademisyen de yakın tarihin utanç lekesi 28 Şubat sürecinde baskıyı yaşadı ve hikâyelerini anlattı. Her bir hikâye kendi içinde çok önemli ayrıntılar barındırıyor. İşte o öyküler…
  • Yayın
    The inventory of problems-29 is a cross‑culturally valid symptom validity test: Initial validation in a Turkish community sample
    (Springer, 2023) Akca, Ali Y. E.; Tepedelen, Mehmed Seyda; Uysal, Burcu; Uysal, Burcu; Erdodi, Laszio A.; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü
    Because the actuarial evidence base for symptom validity tests (SVTs) is developed in a specific population, it is unclear whether their clinical utility is transferable to a population with different demographic characteristics. To address this, we report here the validation study of a recently developed free-standing SVT, the Inventory of Problems-29 (IOP-29), in a Turkish community sample. We employed a mixed design with a simulation paradigm: The Turkish IOP–29 was presented to the same participants (N = 125; 53.6% female; age range: 19–53) three times in an online format, with instructions to respond honestly (HON), randomly (RND), and attempt to feign a psychiatric disorder (SIM) based on different vignettes. In the SIM condition, participants were presented with one of three scripts instructing them to feign either schizophrenia (SIM-SCZ), depression (SIM-DEP), or posttraumatic stress disorder (SIM-PTSD). As predicted, the Turkish IOP–29 is effective in discriminating between credible and noncredible presentations and equally sensitive to feigning of different psychiatric disorders: The standard cutoff (FDS ≥ .50) is uniformly sensitive (90.2% to 92.9%) and yields a specificity of 88%. Random responding produces FDS scores more similar to those of noncredible presentations, and the random responding score (RRS) has incremental validity in distinguishing random responding from feigned and honest responding. Our findings reveal that the classification accuracy of the IOP–29 is stable across administration languages, feigned clinical constructs, and geographic regions. Validation of the Turkish IOP–29 will be a valuable addition to the limited availability of SVTs in Turkish. We discuss limitations and future directions.
  • Yayın
    Depremzedelere destek ekiplerinde ikincil travmatizasyon
    (İksad Yayınevi, 2023) Uysal, Burcu; Uysal, Burcu; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü
    Bu çalışma 6 Şubat 2023 depremlerinden yaklaşık 4 ay sonra İstanbul'da bir ilçe belediyesinden deprem bölgesine gönderilen destek ekipleriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma ömeklemini yaklaşık 300 destek personeline çevrimiçi gönderilen formlardan tüm ölçekleri dolduran 63 katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmanın tüm katılımcıları İbn Haldun Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde ikincil travmatizasyon ile ilgili düzenlenen bir bilgilendirme seminerine davet edilmiştir. Ayrıca ihtiyaç duyanlara psikolojik destek gruplarına katılım imkânı sunulmuştur. Ancak gruplar gerçekleştirilmemiştir. Bu bildiri kapsamında doldurulan ölçeklere göre ikincil travma stres düzeyi ve ilişkili faktörlerin ortaya konması hedeflenmektedir. Araştırmacıların oluşturduğu sosyodemografik formun yanısıra İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Olayların Etkisi Ölçeği Gözden Geçirilmiş Versiyonu, Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 ve Hasta Sağlık Anketi-9 kullanılmıştır...
  • Yayın
    Travma ve psikoterapiler
    (Nobel Akademik Yayıncılık, 2023) Uysal, Burcu; Uysal, Burcu; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü
    Güneşin her an aydınlattığı ve ısıttığı biı -i jd: bu güzelliklerin birer nimet olduğunu ancak bir gür. icırrüiüğı yaşadığımızda ve üşüdüğümüzde anlardık. Avm şerA.b- bayatımızdaki zorluklar da sahip olduğumuz güzellikleri fark etmek için bize önemli fırsatlar sunarlar. Ancak hayatta karşılaşılan bazı zorluklar "sınırda tecrübeler” olarak adlandırabileceğimiz, hayatla yaşam sınırı arasında hissettiren ya da kişisel sınırları çok aşan travmatik tecrübeler olabilir. kemen herkes, travmatik tecrübelerle hayatında en az bir kere karşılaşabilir ya da yakınlarının travmalarına şahit ok’hi ır, übyse ki travmatik tecrübelerin birçoğu kişilerin doğal h. m süreçleriyle kendiliğinden aşılır. Ancak belli travmanı; ;> o übeler, bazı kişilerin hayatını alt üst edebilir. Profesyonel m ' m ■ dım alma ihtiyacını doğurabilir. Tanı da bu nokm*(• o-ıyka psikoterapi yaklaşımları ve ekolleri travmaya tanrı L-.tkıs açıları kazandırıp farklı çözüm yollan sunarlar. Terapi sürecinde gerek travma mağdurları gerek meslek profesyonelleri açısından bu zorlu tecrübelerle başa çıkmak için ha.svuı ıhabilecek birçok farklı yol olduğunu bilmenin herkes açısından umut verici ve motive edici olabileceğini düşünüyorum. Tüm bu düşüncelerle bu kitap serüveni için yola çıktığımda her bir yaklaşım için hem işin pratiğinde hem de akademik anlamda tecrübeli isimlere ulaşmanın en doğru yol olduğunu düşündüm. Kitaptaki bölüm yazarıyla birlikte aylar süren emeklerin neticesinde bu eser ortaya çıkmış oldu…
  • Yayın
    Kabul ve kararlılık terapisi'nin (ACT) travmatik deneyime bağlı belirtilerin tedavisindeki etkililiği üzerine sistematik bir derleme
    (Bilişsel Davranışçı Psikoterapiler Derneği (BDPD), 2020) Gülay, Sümeyra; Uysal, Burcu; Uysal, Burcu; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü
    Çalışmanın amacı, travmatik deneyime bağlı belirtilerin tedavisinde Kabul ve Kararlılık Terapisinin (ACT) etkililiğini değerlendiren araştırmaların sistematik bir incelemesini yapmaktır. Yöntem: Araştırmalar, JSTOR, PsycARTICLES, ScienceDirect, PubMed, Web Of Science ve İdealonline veri tabanlarından elektronik tarama yoluyla elde edilmiştir. Tarama yapılırken geniş bir sonuç repertuvarı elde etmek için “Kabul ve Kararlılık Terapisi (Acceptance and Commitment Therapy)” ve “travma (trauma)” anahtar kelimeleri Türkçe ve İngilizce olarak kullanılmıştır. Ocak 2008 – Haziran 2020 tarihleri arasında, Türkçe veya İngilizce yayınlanan, örneklemi travmatik deneyim öyküsü olan yetişkinlerden oluşan ve tam metnine ulaşılabilir makaleler çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular: Ulaşılan 1583 makaleden çalışma kriterleri bağlamında yapılan elemeler sonucunda 19 makale incelemeye alınmıştır. Pozitif Ebeveynlik Programı ile birlikte kullanılan ACT müdahalesi içeren bir makale çalışmadan hariç tutulmuştur. 18 araştırmadan 5’i randomize kontrollü çalışma, 7’si on test–son test çalışması ve 6’sı vaka çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırmaların hepsinde özellikle travmatik deneyime bağlı depresyon, kaygı, TSSB belirtileri, duygusal/yaşantısal kaçınmanın azalmasında ve psikolojik esneklik, yaşam kalitesi ve işlevselliğin artmasında ACT’in etkili olduğu görülmüştür. 2 araştırmada ACT’in kontrol grubu ile anlamlı bir farklılığı bulunmazken, 3 araştırmada daha etkili olduğu görülmüştür. Sonuç: Kontrol grubu bekleme listesi olduğunda ACT’in anlamlı düzeyde daha etkili olduğu, Şimdi Odaklı Terapi veya Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) olduğunda ise anlamlı bir farklılık bulunmadığı görülmüştür. Ancak rutin tedavi ‘danışan odaklı yaklaşım bağlamında BDT içerikli tedavi’ olduğunda, ACT ile birlikte rutin tedavinin yalnızca rutin tedavi uygulanan kontrol grubundan daha etkili olduğu görülmüştür. ACT’in travmatik deneyime bağlı belirtilerin tedavisindeki etkililiğini incelemek için diğer psikoterapotik tedavi yöntemlerinin uygulandığı kontrol grupları ile yapılmış daha fazla sayıda araştırmaya ihtiyaç vardır.
  • Yayın
    Travma ve psikosomatik belirtiler için EMDR terapi: Sistematik derleme
    (EMDR Türkiye, 2021) Arıkan, Zehra Özdil; Uysal, Burcu; Uysal, Burcu; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü
    Arka plan: Somatik belirtiler bireylerin hayatlarını ciddi anlamda zorlayan, hayat kalitesini düşüren, hayattan zevk almasını güçleştiren rahatsızlıklardır. Özellikle travmaya maruz kalmış kişilerde psikolojik anlamda zorlanmayla ilişkili olarak fizyolojik rahatsızlık veren psikosomatik rahatsızlıkların ortaya çıktığı bilinmektedir. EMDR terapisinin travmada ve psikosomatik rahatsızlıklarda etkin olarak rol aldığı bilinmektedir. Metod: İbn Haldun Üniversitesi elektronik kütüphanesi üzerinden Web of Science, Science Direct, Jstor, PscyhARTICLES, Ideal Online ve MEDLINE veri tabanları taranmıştır. Çalışmaya yalnızca orijinal araştırma makaleleri dahil edilmiştir. Mevcut sistematik derlemede yalnızca psikosomatik belirtiler sebebiyle EMDR terapi yöntemi kullanılan travma geçmişi olan hastalar dahil edilmiştir. Bulgular: 575 potansiyel çalışma arasında hariç tutulma kriterleri uygulanarak 16 çalışma seçilmiştir. Tüm çalışmalar bir arada ele alındığında EMDR terapinin travma sonrası somatik belirtilerle baş etme ve hayat kalitesini artırmada güvenilir ve etkili bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır. Tartışma: EMDR tedavi yöntemi kronik hastalıklarda hastalığın sebebini ortadan kaldırmasa bile, hastaların hastalıklarla baş etme gücünü artırarak ağrı şiddetinin azalmasını, stresli olaylarla baş edebilme gücünü sağladığı görülmüştür. Finansman: Bu sistematik derleme için herhangi bir fon kaynağı kullanılmamıştır.
  • Yayın
    Psychological interventions for self-harm behaviour and suicide attempts in borderline personality disorder: A systematic review
    (Lut TAMAM, 2023) Kavla, Büşra; Uysal, Burcu; Uysal, Burcu; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Psikoloji Bölümü
    Self-harm behaviour and suicide attempts are considered maladaptive coping mechanisms by individuals with a diagnosis of borderline personality disorder (BPD). Numerous studies have demonstrated that individuals with BPD are at a heightened risk for self-harm behaviour and suicide. Therefore, there is a need for intervention efforts aimed at reducing self-harm and suicide attempts in this population by promoting more functional coping strategies. No systematic review has been conducted to explore the effectiveness of such interventions. A systematic review was performed to identify randomized controlled trials of interventions to reduce self-harm and suicide attempts among individuals with BPD, published between 2012 and 2022. PsycARTICLES, PubMed, Web of Science, Science Direct, and Taylor & Francis databases were examined in the review. A total of 6,760 studies were initially screened, only 13 were selected for review based on the inclusion and exclusion criteria. The results indicated that the standard dialectical behaviour therapy protocol, with the addition of psychological intervention components such as skills training, exposure and acceptance, statistically significantly increased recovery. Statistically significant results have been obtained from various psychotherapeutic intervention groups such as schema therapy, cognitive behavioural therapy and emotion regulation therapy However, it was noted that existing protocols might be inadequate in preventing relapse and addressing potential negative outcomes such as premature termination of therapy.