Türk hukukunda süreli yoksulluk nafakası yaklaşımları

Abstract

Boşanmanın mali sonuçlarından biri olan yoksulluk nafakasının geçmişi çok eskilere dayanmaktadır. Mezopotamya tarihine bakıldığında, Sümer, Babil ve Hitit uygarlıklarında erkeklerin boşandıktan sonra eşlere nafaka ödedikleri kanunlarda düzenlenmiştir. Aynı şekilde Roma'da hükümdarı August'un nafaka taleplerini değerlendirerek karar verdiği görülmektedir. Modern devletlerin kurulmasının ardından devletler yoksulluk nafakası uygulamalarını devam ettirmiştir. Ancak zamanla nafaka hükümlerinde süreye ilişkin bazı sınırlamalar getirilmiştir. Türk hukukunda TMK m. 175'te düzenlenen yoksulluk nafakasında "süresiz olarak isteyebilir" ibaresi yer almaktadır. Yargıtay vermiş olduğu kararlarda, kanunda nafakanın süresi yönünden hakime takdir yetkisi verilmediğini ifade etmiştir. Türk doktrini ise yoksulluk nafakasının süresi yönünden görüş ayrılığı yaşamaktadır. Toplumda ise neredeyse tamamı erkeklerden oluşan yoksulluk nafakası yükümlüleri biraraya gelerek basin açıklaması yapmakta ve kendilerini "nafaka mağdurları" olarak tanımlamaktadır. Bu tartışmaların üzerine hükümet kanunda değişiklik yapılacağını açıklamıştır. Ancak henüz Adalet Bakanlığı'nın kanun değişikliğine yönelik somut bir adımı bulunmamaktadır. Bu çalışmada, modern devletlerin yoksulluk nafakasının süresi yönünden yaptığı düzenlemeler ile TMK m. 175'te düzenlenen süresiz yoksulluk nafakası düzenlemesi ele alınacaktır. Bununla beraber yoksulluk nafakasının süresi bakımından Türk hukukundaki tarihsel gelişimi, Anayasa Mahkemesi kararı, Yargıtay kararları, yapılan güncel gelişmeler ve doktrin görüşleri incelenecektir.

The history of alimony which is one of the financial consequences of divorce, dates back to ancient times. Looking at the history of Mesopotamia, in the Sumerian, Babylonian and Hittite civilizations, it was regulated in laws that men used to pay alimony to their spouses after divorce. Likewise, it is seen that the ruler of Rome, August made a decision by evaluating alimony demands. After the establishment of modern states, states continued their alimony practices. However, over the time, some limitations about duration have been made in the provisions of alimony. The phrase "can request indefinitely" is included in the poverty alimony regulated in Article 175 of the Turkish Civil Code. In its decisions, the Supreme Court stated that the law does not give discretion to the judge in term of the duration of the poverty alimony. The Turkish doctrine on the other hand, differs in terms of the alimony. In the society, almost all of the men, who are responsible for alimony, come together to make a press statement and define themselves as "alimony victims". Upon these discussions, the government announced that the law would be amended. However, the Ministry of Justice has not yet taken any concrete steps to change the law. In this study, the regulations made by modern states in term of duration of alimony and the regulation of indefinite alimony in Art. 175 of the TMK will be discussed. In addition, in term of the duration of alimony, its history development in the Turkish law, the decision of the Constitutional Court, the decisions of the Supreme Court, current developments made and doctrinal opinions are examined.