Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu

Bu koleksiyon için kalıcı URI

Listele

Güncel Gönderiler

Listeleniyor 1 - 20 / 319
  • Yayın
    Investigating the relationship between exchange rate and food prices in the West African Economic and Monetary Union states
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Kabore, Delwende Arthur; Khan, Asad Ul Islam
    Food insecurity constitutes a significant obstacle to growth in developing nations. These economies are frequently exposed to acute poverty during internal and foreign crises. Recent events, such as the COVID-19 pandemic and Russia's invasion of Ukraine, have stopped the world economy, with severe effects on developing economies. Thus, the West African Economic and Monetary Union (WAEMU) is experiencing a food crisis, exacerbated by the local currency depreciation as opposed to the trading currency, the US dollar. This thesis is intended to examine the existing transmission effects of the CFA movements on food prices in the WAEMU nations. The study adopts an innovative approach that enables us to investigate the relationship between the depreciation (appreciation) of the CFA franc with that of food prices in the eight WAEMU countries from January 2004 to December 2022. The NARDL results reveal an asymmetric and nonlinear connection between the exchange rate movements and food prices. Appreciations and depreciations affect food prices differently in all WAEMU countries. An appreciation of the exchange rate in the short term has no substantial effect on food costs; however, the local currency depreciation influence positively food prices in Benin, Burkina Faso, Guinea Bissau, Mali, Niger, and Togo. A depreciation of the CFA franc in the long term has a positive impact on all CFA zone nations. In contrast, the CFA franc appreciation has a negative effect on food prices in Benin, Côte d’Ivoire, and Niger. Therefore, the policy recommendation is to regard the asymmetrical relationship in improving the monetary policy of the union, adopt policies that facilitate the financing of food processing and storage firms, and promote and support competitive local products in the common market.
  • Yayın
    Perakende mağazacılık sektöründe iç kontrol sisteminin finansal ve finansal olmayan performans üzerindeki etkisi: D&R örneği
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Tekneci, Adnan; Aksoy, Tamer
    Bu çalışmanın amacı, perakende mağazacılık sektöründe iç kontrol sisteminin finansal ve finansal olmayan performans üzerindeki etkisini, COSO iç kontrol bileşenleri ve D&R mağazaları üzerinden açıklamaya çalışmaktır. Çalışmada ayrıca iç kontrol sisteminin finansal ve finansal olmayan performans üzerindeki etkisine yönelik algıların demografik özelliklere göre farklılık arz edip etmediğinin incelenmesi de amaçlanmıştır. Dolayısıyla “iç kontrol sisteminin mağazanın finansal ve finansal olmayan performans algısı üzerinde olumlu ve anlamlı bir etkisinin olduğu” çalışmamızın 1.Hipotezi olarak; “iç kontrol sisteminin mağazanın finansal ve finansal olmayan performansı üzerindeki etkisine yönelik algıların demografik özelliklere göre farklılık göstermediği” ise çalışmamızın 2.Hipotezini oluşturmuştur. Ayrıca her bir hipotez için beş, toplamda 10 adet alt hipotez oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri betimsel tarama modeline dayalı nicel anket yöntemi kullanılmak suretiyle toplanmıştır. Çalışmanın evrenini D&R bünyesindeki tüm çalışanlar (1540 kişi) oluşturmuştur. Örneklemini ise anketi cevaplayan 302 personel oluşturmuştur. Seçilen örneklem % 95 güven aralığına ve % 5 örnekleme hata payına tekabül etmektedir. Anket soruları 5’li likert ölçeklemesine uygun hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin analizi, SPSS 22.0 bilgisayar programı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Ölçeklerin ve verilerin güvenilirlik analizi için Cronbach’s Alpha testi, verilerin normal dağılıp dağılmadığının ölçülmesinde de Skewness ve Kurtosis testi uygulanmıştır. Ayrıca, çalışmanın 1.Ana Hipotezine yönelik olarak korelasyon testi; çoklu düzeylerdeki ilişkilerin incelenmesinde ise Regresyon testi uygulanmıştır. 2.Ana Hipoteze yönelik olarak ise T-testi, Varyans Analizi (Tek Yönlü ANOVA) ve Posthoc (Scheffe) testi uygulanmıştır. Çalışma neticesinde; 1.Hipotezi kabul edecek tarzda, COSO bütünleşik iç kontrol sistemi ve bileşenlerinin mağaza performans algısı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca 2.Hipotezi reddedecek şekilde, iç kontrol sisteminin mağazanın finansal ve finansal olmayan performansı üzerindeki etkisine yönelik algının demografik özelliklere göre farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda, demografik özelliklerden cinsiyet, unvan ve mesleki tecrübe yılı açısından, çalışanların algılarında farklılıklar olduğu, yaş ve eğitim durumlarına göre ise bir farklılık olmadığı gözlemlenmiştir.
  • Yayın
    The theological foundations of ethics in 'Adud al-din al-Iji's works: A comparative and analytical study of al-Iji's and Mu'tazilites' arguments
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Makdod, Mohammad; Süruri, Ahmet
    Theology has been ignored or poorly studied in ethical inquiries; therefore, this study intends to present and discuss al-Ījī's arguments on theological ethics to prove that theological arguments can form a solid theoretical ground for Islamic ethics. Al-Ījī's arguments will be presented thoroughly and dialectically with the Muʿtazilites' arguments in order to sharpen and manifest al-Ījī's position. The study is divided into three chapters to discuss the nature and the source of ethical value, human and divine agencies, as well as the comprehension of the ethical value in human and divine actions. As a result, the study will define al-Ījī's position of theological ethics and provide thorough theological discussions that could be the foundations for further ethical inquiries.
  • Yayın
    Epistemology in Islamic theology in the post-classical period: The concept of evidence in the works of Sa'd al-Dīn al-Taftāzānī
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Chizari, Navid; Chizari, Navid; Süruri, Ahmet; Adamson, Peter
    The works of Saʿd al-Dīn al-Taftāzānī (d. 792/1390) marked a pivotal point in Islamic intellectual history and were central to Islamic education until recent years. Due to the break with the traditional curriculum in the Islamic world and the axiomatic premise that philosophical inquiries in theology after the 5./11. century had nothing substantial to offer, the central position of Taftāzān’īs works vanished. Fortunately, contemporary scholarship questions these premises and shows interest in the Post-classical period in which scholars like Taftāzānī appeared. However, little advancement has been made so far due to the lack of understanding regarding the commentary tradition and highly technical texts…
  • Yayın
    The role of learning Turkish as a second language in the integration of refugee and migrant middle schoolers in Istanbul
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Alazizi, Bayan Osama Mohammad; Alaboudi, Munirah
    This study aimed to examine how learning Turkish as a second language affects the integration of refugee and migrant middle school students in a district on the European side of Istanbul with a large number of refugees and immigrants living in it. The research was conducted in a qualitative design. The sample of the study was 24 refugee and migrant students between 12-14 with two psychological counselors in two schools. Data were collected through semi-structured interviews with the refugee and migrant students and the counselors themselves. While analyzing the data, one of the methods of thematic analysis was used, namely content analysis. . The results showed that language learning plays an essential role in integrating migrant and refugee students. Still, the willingness to learn the language differs depending on whether the students attend a public or private school. Migrant and refugee students who have lived in Turkey for a long time and have learned the language are almost integrated and do not encounter problems, unlike those who have just arrived in Turkey and do not know the language. It was observed that learning the language helped the students to improve their academic performance and participation in class, it allowed them to understand the teachers and integrate into the school. Also,it helped them to communicate with their Turkish friends. Not all students who attend the private school see that learning the Turkish language will help them integrate into the school because the instruction is in Arabic and their friends are Arabs. The results also showed that learning the language is not the only factor in integration. Counselors agreed that understanding the Turkish culture will also help them integrate. Also, it showed that the students' willingness to integrate affects their integration.
  • Yayın
    Impact of micro loans on agricultural production: A case study of wheat production in Bahawalpur, Pakistan
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Baqir, Muhammad; Gümüş, Nihat
    This study aims to investigate the role of Zarai Taraqiati Bank's limited finance through technology adaptation on wheat productivity in Bahawalpur, Pakistan. Lack of resources and technology are the main reasons why a lot of underdeveloped economies are not able to fulfill their potential especially in agriculture, which is generally the prime income source and occupation. This study is based on a primary data source collected through a field survey. The simple random sampling and cluster random sampling technique is employed for deriving representative sample from population to establish the relationship response variable and focus variables while controlling for land holding and farmer education. It is concluded that agriculture financing through high-yielding varieties, fertilizer, tractors, and harvesters have a significant impact on wheat productivity. The long-term loans also made a marked impact on wheat productivity, while the household size and education are negatively associated with wheat productivity, but these variables are insignificant. The positive association between long-term loans and agricultural productivity represents that credit enables the farmers to purchase superior quality inputs and equipment which causes an increase in agricultural yield. The study suggests that the in-time provision of the appropriate amount of loan and credit in kind (i.e., fertilizer, tractor etc.) to farmers may increase productivity. As a result, income and assets of the farmers are also enhanced.
  • Yayın
    An examination of the impact of workplace incivility on employee performance
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Sowe, Samba; Arslan, Mahmut
    Incivility at the workplace has become a universal organizational phenomenon that deserves thorough investigation to understand it from various contextual lenses. It is a form of rude behavior that negatively impacts employees at the workplace hence the need to find solutions to solve it for better employee and institutional performance. In the spirit of investigating the universal phenomenon, this research aims to investigate the impact of workplace incivility (WPI) on employee performance (counterproductive work behavior and organizational citizenship behavior) through the mediating roles of psychological ownership (PO) and turnover intention (TI). Data for this research, with a sample of 504 respondents, was collected from public and private institutions in The Gambia and Ghana through a survey questionnaire. Structural Equation Modeling (SEM) was used to analyze the reliability and validity of our research model and hypotheses. The independent t-test results comparing The Gambia and Ghana have indicated a higher level of negative behavior among employees in Ghana compared to The Gambia as well as a higher level of positive behavior among employees from The Gambia compared to their Ghanaian counterparts. The study results indicate an indirect relationship between WPI to counterproductive work behavior (CWB) and WPI to organizational citizenship behavior (OCB) through PO. TI also plays a mediating role between PO to CWB and PO to OCB. The findings of this research will help public and private institutions in both The Gambia and Ghana assess the depth of incivility in their organizations as well as the negative impacts it may have on the performance of their organizations. This research is the first of its kind to make both a country and sector-level comparison of WPI and its impact on employee performance hence its significance.
  • Yayın
    Mesleki̇ ve tekni̇k li̇selerde bi̇li̇şi̇m teknoloji̇leri̇ni̇n kullanımının i̇ncelenmesi̇
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Akbulut, Turgut; Bulut, Mehmet Akın
    Donanımlı eleman gereksiniminin karşılanmasına dair eğitim ve öğretim faaliyetlerinin yürütüldüğü mesleki ve teknik liseler ülke ekonomisi ve öğrenciler adına değer sağlayan eğitim kurumlarıdır. Diğer taraftan kurum ve kişilerin çalışma yüklerinin azaltılması ve çalışma süreçlerini geliştirmeye katkı vermesi olmak üzere birçok faydasından dolayı bilişim teknolojilerinin devletler bakımından katkısı artan şekilde önem kazanmaktadır. Bu kapsamda, bilişim teknolojileri eğitim hizmeti almış olan kişilerin alanlarında uzmanlık eğitimlerine geçmelerinin başlangıcı olan lise eğitiminin ne şekilde ilerlediğine dair bilgiler oldukça önemlidir. Yapılan bu çalışmada, ülkemizdeki mesleki ve teknik liselerde kullanılan bilişim teknolojileri kullanımı ele alınmıştır. Çalışma sonucunda ortaya çıkan bulgular, mesleki ve teknik liselerde bilişim teknolojileri kullanımının öğrenciler açısından daha güncel, kapsayıcı ve kişiselleştirilmiş olması gerektiğini; öğretmenler açısından saha ve uygulama deneyimi ve öğrenciye vizyon katma; program açısından doğru ihtiyaç analizi yapılması ve sektör gereksinimleri ile eşleşmesi, son olarak öğrenme ortamları açısından ise gerekli teçhizat, mimari yapı ve iş yaşamına benzer ortamlar sunulması gerektiğini göstermektedir.
  • Yayın
    The influence of Israeli social media policies post Abraham Accords on Arab public opinion: Perspectives from mediapersons
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Abdelfatah, Gamze; Öcal, Hakkı
    The study aims to analyse the changes in Israeli policies about social media after the signing of the Abraham Accords 2020. These policies sought to influence the Arab public and examine the mechanisms most used by Israel to attract the Arab public, including particularly the use of digital diplomacy to facilitate communication and penetrates Arab public opinion after the Arab-Israeli normalization in 2020. This study relied on qualitative and quantitative approaches. A questionnaire was distributed to 102 respondents that work in various fields of media It also touched on conducting interviews with specialists to reach more accurate results. The researcher relied on the quantitative and qualitative approaches to reach more consistent models. The results of the study showed the validity of the first hypothesis of the study. The study concluded that Israel has already changed a lot of its policy on social media following the Abraham Accords. This change in content was noticeable. Moreover, Israel used various mechanisms to attract Arab youth. Most of them, according to the results, were influenced by Israel’s pages in the Arabic language. The results also revealed that Israel used media framing in formulating news and presenting events with the aim of directing the Arab public to a specific angle that serves its strategy that it plans. The results indicated that Israel's ability to influence sectors of the Arab audience is due to its reliance on propaganda mechanisms aimed at influencing them, including repetition and falsification of facts and reliance on the principle of selection and visibility. Emphasis should be placed on the seriousness of this Israeli approach, as the results indicated that there are medium-level reactions towards Arab acceptance and interaction with Israel, especially after the results concluded that the Abraham Accords had an impact on the Arab and regional system.
  • Yayın
    İbn Hacer el-Askalânî’ni̇n nüzhetü’n-naẓar fî tavżîḥi̇ Nuḫbeti̇’l-fi̇ker şerhi̇ i̇le Kemâleddi̇n eş-Sümünnî’ni̇n Netîcetü’n-Naẓar fî şerḥi̇ nuḫbeti̇’l-fi̇ker şerhi̇ni̇n mukayesesi̇
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Güzel, Muhammed Enes; Aybakan, Bilal
    Hadislerin sahihini zayıfından ayırmanın metotlarını ortaya koyan hadis usulü ilmi hicri dördüncü yüzyılın ortaları itibarıyla müstakil bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Bu disiplin İbn Salâh’a (ö. 643/1245) kadar belirli merhalelerden geçtikten sonra İbn Salâh ile birlikte zirvesine ulaşmıştır. İbn Salâh sonrasında yazılan hadis usulü kitaplarının neredeyse tamamı İbn Salâh’a dayanmaktadır. Bu disiplinin en önemli eserlerinden biri de İbn Hacer el-Askalânî’nin (ö. 852/1449) muhtasar olarak kaleme aldığı Nuḫbetü’l-Fiker fî Mustalahi Ehli’l-Eser isimli eseridir. Bu esere müellifi İbn Hacer tarafından hicri 818 (1415) senesinde Nüzhetü’n-naẓar fî tavżîḥi Nuḫbeti’l-fiker isminde bir şerh yazılmıştır. Bununla birlikte, Nuḫbetü’l-Fiker’e İbn Hacer’den bir sene önce aralarında arkadaşlık ilişkisi bulunan Kemâleddin eş-Şümünnî (ö. 821/1421) tarafından bir şerh kaleme alınmıştır. Nuḫbetü’l-Fiker üzerine yazılan ilk şerh budur. Netîcetü’n-naẓar fî Şerḥi Nuḫbeti’l-fiker isimli şerhi kaleme alan Şümünnî, eserini İbn Hacer’e arz etmiştir. İbn Hacer yazılan şerhi pek beğenmemiştir ve Nüzhe’nin mukaddimesindeki ifade ile “evin sahibi evde olanı daha iyi bilir” diyerek kendi kitabını yine kendisi şerh etmiştir. İbn Hacer’in ve Şümünnî’nin yazdığı şerhler muhteva açısından karşılaştırıldığında aralarındaki benzerlik göze çarpmaktadır. İbn Hacer’in beğenmediğini ifade ettiği bir şerh ile benzer bir eser ortaya koyması bu iki şerh arasında mukayeseyi ve üzerine araştırma yapmayı gerekli kılmaktadır. Elde edilen bulgular neticesinde Nüzhetü’n-naẓar’ın telif edilme sebebi ile birlikte tarihi arka plan ve kavramsal çerçeve göz önünde bulundurularak ilk yazılan şerh ile aralarındaki münasebet konusunda bazı sonuçlar elde edilecektir. Elde edilen sonuçlar bizi İbn Hacer’in Şümünnî’nin eserini doğru istikamete koyduğunu göstermekle birlikte İbn Hacer’in kendi eserinin kendi ismiyle meşhur olmasını istediği ihtimalini de ortaya çıkarabilmektedir...
  • Yayın
    Examining the relationship between government size and unemployment: Evidence from economic community of West African States (ECOWAS)
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Saidy, Salim; Genç İleri, Şerife
    This paper examines the relationship between government size and unemployment in the Economic Community of West African States between 1991 and 2021. The Keynesian theory was used as the basis, and panel cointegration techniques of DOLS, FMOLS, and CCR were employed to ascertain the nature of the relationship. The variables used in this study were unemployment rate, general government consumption expenditure, government investment expenditure, FDI, inflation, GDP per capita growth, and population growth. The findings reveal a statistically significant positive relationship between government size and unemployment in the ECOWAS region. This indicates that expansionary fiscal policies, often advocated by Keynesians, are ineffective in addressing the high levels of unemployment in ECOWAS. The results suggest that the unemployment rate tends to rise as government size expands. However, the relationship between government investment spending and unemployment is negative, meaning a more significant government investment expenditure is likely to reduce unemployment. While population growth shows a strong positive relationship, FDI, Inflation, and GDP per capita growth illustrate weak relationships...
  • Yayın
    Hıristiyanlık ve İslam'a göre evlilikte kadın erkek rolleri
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Küçüker, Sena Nur; Avcı, Betül
    Bu çalışma, Hıristiyanlık ve İslam dininin evlilik bağlamında karı-koca rollerine ilişkin teolojik bakış açılarını ve öğretilerini incelemektedir. Amaç, Kitab-ı Mukaddes ve Kur’an-ı Kerim/ Hadis-i şerifler gibi dini metinleri inceleyerek; Aziz Augustine (354-430), Thomas Aquinas (1225-1274), İmam Maturidi (863-944) ve Gazali (1058- 1111) gibi etkili şahsiyetlerin yazılarını analiz ederek, Hıristiyanlık ve İslam'da evlilik ilişkisini şekillendiren inanç, değer ve temeline ışık tutmaktır. Böylece, karşılaştırmalı bir teolojik mercek aracılığıyla, betimleyici ve tarihsel yöntemler kullanarak iki gelenek arasındaki ortaklıkları, farklılıkları ve potansiyel diyalog alanlarını belirlemek ve dini bir bağlamda evlilik anlayışımızı zenginleştirmek hedeflenmektedir. Çalışma, her iki geleneğin evlilikle ilgili farklı yönlerini keşfeden üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Kitab-ı Mukaddes incelenerek Hz. İsa'nın ve Pavlus’un öğretileri ile Augustine ve Thomas Aquinas gibi şahsiyetlerin görüşleri araştırılmıştır. Buradan yola çıkılarak Hristiyan geleneğinin karı-koca rollerine ilişkin anlayışlarına başlıklar halinde ışık tutulmuştur. İkinci bölümde, İslam geleneğinin temel kaynakları olan Kur’an-ı Kerim ve Hz. Muhammed’in sünnetinde evlilikle ilgili öğretiler ele alınmıştır. Ayrıca, İmam Gazali ve İmam Maturidi gibi tanınmış alimlerin görüşleri değerlendirilerek, İslam geleneğinde karı-koca rolleri hakkında önemli perspektifler sunulmaktadır. Üçüncü bölümde, Hristiyanlık ve İslam arasında çeşitli temalar incelenerek karşılaştırmalı bir analiz gerçekleştirilmektedir. Bu temalar arasında evlilikle ilgili yaratılış hikayelerinin karşılaştırılması ve kadının konumu temelinde evlilik anlayışı geliştirilmesi, Tanrı akdi ve medeni akit kavramları, boşanma konusu, evliliğe karşı bekarlık tartışması ve kocaların liderliği sorunsalı yer almaktadır. Sonuç olarak, Hristiyanlık ve İslam arasında evlilik ve karı-koca rolleri konusunda benzerlikleri, farklılıkları ve olası diyalog noktaları belirlenmiştir.
  • Yayın
    The impact of the trade war between the US and China on the Sub-Saharan African contries: A CGE GTAP model approach
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Nantembelele, Fatuma Abdallah; Yılmaz, Mustafa Kemal
    This study examines the impact of the trade war between the US and China on the trade and economies of the SSA countries. Using social accounting matrix data from the GTAP database, the study employs a Computable General Equilibrium model (CGE), specifically the GTAP model, to run the simulations on the effects of the tariff changes between the US and China on the SSA regions. The results show that the trade war negatively affects both the US and China, creating opportunities through trade creation and diversion effects to the SSA countries. SSA is positively affected by the trade war in all tariff scenarios. East Africa and ROEA regions gain more than the other SSA regions. The sectorial results show that all sectors in the SSA encounter positive effects except the minerals and metal sector in East Africa and ROEA. The findings provide valuable insights for companies, consumers, and policymakers in the SSA countries. The trade war increased the ability of the companies to produce efficiently and meet the needs of consumers while maximizing their profit through the welfare allocative effects. The trade diversion from the US and China increased imports in the SSA regions, raising the availability of goods to meet customer needs. Policymakers may take measures to empower firms in the SSA to take more advantage of international trade-related activities.
  • Yayın
    Türk televizyon ratinglerinin yapay zeka ile tahmin edilmesi
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Güney, Gökhan; Kaplan, Ahmet
    Reklam bütçelerinin giderek aşağı yönlü baskıyla karşı karşıya kaldığı bir ortamda, televizyon reklamcılığının yüksek maliyeti, reklamcılığın en pahalı kısmı olan medya planlama ve satın alma üzerinde daha fazla incelemeye neden olmaktadır. Reklam maliyeti, reklamcıların kampanya süresi boyunca hedeflenen bir brüt derecelendirme puanı (GRP) sayısına ulaşmayı planladıkları program ratingleriyle doğrudan bağlantılıdır. Dolayısıyla ratinglerin yayınlardan önce doğru bir şekilde tahmin edilmesi hem yayıncılar, hem de reklam verenler açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın ana amacı Türk televizyon ratinglerinin yapay zeka ile tahmin edilmesidir. Bu kapsamda çeşitli modeller ile geçmiş verilerden yola çıkarak, gelecekteki ratingleri tahmin edecek modeller geliştirilmiştir. Bu sayede, yapay zeka algoritmalarının televizyon ratinglerini tahmin etmedeki başarısı değerlendirilecektir. Bu doğrultuda, araştırma yapay zeka modellerinin rating tahminindeki doğruluk oranını belirlemeyi de amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında 2013 – 2021 yılları arasındaki yıllarda en çok izlenen 7 kanalın İstanbul, Ankara ve İzmir illerine ait PT1 dilimi program ratingleri, kanal, program türü, programın tekrar durumu, programın günü, programın süresi ve hava sıcaklık verileri ile birlikte analize dahil edilmiş, fark testleri, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmış ve yapay zeka modelleri çalıştırılmıştır. Araştırma sonuçları, televizyon kanallarının, reklam verenlerin ve reklam ajanslarının rating tahminlemesi yaparken hava sıcaklığının dikkate almalarının doğruluk oranlarını artırabileceğini göstermektedir. Ayrıca, bu süreçte Karar Ağacı (Decision Tree) ve H2O AutoML algoritmalarının kullanılmasının tahminlerdeki doğruluk oranlarını artırdığı görülmüştür. Bu bulgular, yapay zeka ve makine öğrenme tekniklerinin rating tahmini konusunda etkili birer araç olduğunu ve doğru tahminler için önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Kanallar, reklam verenler ve reklam ajansları, bu algoritmaları kullanarak daha kesin ve güvenilir rating tahminleri elde edebilirler.
  • Yayın
    İsmâîl Gelenbevî'de modalite-metafizik ilişkisi
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Beşikci, Abdurrahman; Altaş, Eşref
    Modalite-metafizik ilişkisi erken dönemden beri düşünce tarihinin sıklıkla incelenen meselelerinden biri olup günümüzde de önemini korumaktadır. Son dönem Osmanlı uleması arasında ön plana çıkan isimlerden İsmail Gelenbevî gerek mantık gerek metafizik konuları içeren çokça eser kaleme almış ve hem muasırları hem de sonra gelenlerce takip edilmiş, incelenmiştir. Modalite konusunda Risâletu Miftâhî bâbi'l- müveccehât isimli bir eser de kaleme alan Gelenbevî aynı zamanda Burhân fi ilmi'l- mîzân isimli mantık kitabı ve birçok kısa risalesi ile modalite tartışmalarına ciddi bir katkı sunmuştur. Bu tez modalitenin mantık ilminde nasıl ortaya çıktığını ve modaliteden metafizike geçişin keyfiyetini incelemeyi hedeflemektedir. Söz konusu geçiş ile kasıt pratik örneklerde modalitenin etkisinin gösterilmesi değil, aksine mezkûr ilişkinin teorik zemininin kurulmasıdır. Yani bu tezde herhangi bir belirli metafizik meseleye modal zeminde değinilmeyecek, metafizikin modal zeminde nasıl inşa edildiği araştırılacaktır. Bu inşanın güvenilirliğini temin etmek için modalitenin metafizikten herhangi bir ilke almadan inşasına, mantığın metafiziki bir ilim olarak öncelemesinin keyfiyetine odaklanacağım. Ayrıca modalitenin ortaya çıktığı zemini araştırmak için beş tümel konusuna kadar inerek detaylıca inceleyecek ve ikinci bölümde modalitenin inşası olmaksızın bir metafizikin mümkün olmadığını Gelenbevî örneğinde göstereceğim.
  • Yayın
    The construction of an Islamically-integrated psychological well-being model
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Aycan, Fatma Sena; Keshavarzi, Hooman
    Psychological well-being is defined as an individual's overall functioning that includes fulfillment in various aspects of life such as having positive relationships with others, personal mastery, autonomy, having a feeling of purpose and meaning in life, and personal growth and development. Despite the abundance of literature on psychological well-being, contemporary research have focused almost entirely on Western conceptualizations of the concept, while mostly neglecting the cultural and religious factors that play a crucial role in defining it. The overall objective of this study is to classify and operationalize specific dimensions of psychological well-being from an Islamic perspective. A Modified Delphi method was used in an interdisciplinary team of experts to reach a consensus on the conceptualization of psychological well-being from an Islamic perspective. First, two classical Islamic works [(i.e., Abu Zayd al-Balkhi's (2013) Sustenance of Body and Soul, and Imam al-Birgivi's (2005) The Path of Muhammad (peace and blessings be upon him)], address psychological well-being from Islamic philosophical and Sufic perspectives were analyzed in a thematic analysis. The results of the analysis of these sources brought together a model consisting of different dimensions that later became the statements of the first and second surveys for the Delphi process. Expert panel members reached a consensus that the two Islamic sources laid out a widely accepted foundational model for psychological well-being. A total of three main themes (i.e., knowledge, intention, and action) and eleven subthemes emerged as a result of the study. The results of the study are discussed in light of the existing literature as well as the study's contributions to the literature, its limitations, and implications for future practice and research.
  • Yayın
    İstanbul Büyükşehir Belediyesinin akıllı ulaşım uygulamalarına yönelik vatandaş memnuniyet değerlendirmesi
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Elmacı, Hüseyin Murat; Okumuş, Abdullah
    Akıllı şehir uygulamaları şehirlerin geleceği açısından çok önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma akıllı şehir uygulamalarından, bilgi ve iletişim teknolojileri destekli akıllı ulaşım uygulamaları üzerine gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile İstanbul ilinde yaşayan vatandaşların İBB akıllı ulaşım uygulamalarından; İSPARK (Akıllı Otopark Hizmetleri), İBB Cep Trafik (Trafik Bilgilendirme Uygulaması) ve Akıllı Trafik Sinyalizasyon Sistemleri olmak üzere üç tane akıllı ulaşım uygulamasına yönelik vatandaş memnuniyetinin ve değerlendirmelerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın alt amaçları ise vatandaşların akıllı uygulamalara yönelik memnuniyet değerlendirmeleri akıllı uygulama türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek ve üç ulaşım uygulamasına yönelik vatandaş memnuniyet değerlendirmelerinin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin akıllı ulaşımla ilgili uygulamalarına yönelik olarak vatandaş memnuniyet değerlendirmesini ölçmek adına veri toplama sürecinde çevrimiçi anket yöntemi ile 320 kişilik örneklem büyüklüğüne ulaşılmıştır. Uygulama 2021 Eylül ayı ile 2021 Aralık ayları arasında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; araştırmaya katılan vatandaşlar İBB Cep Trafik uygulamasına yönelik %76,4 oranında, Akıllı Trafik Sinyalizasyon Sistemlerine yönelik olarak %70,8 oranında, İSPARK Akıllı Otopark Hizmetlerine yönelik olarak %64,2 oranında memnuniyet duymaktadırlar. Ayrıca, vatandaşların İBB Akıllı ulaşım uygulamalarına yönelik memnuniyet değerlendirmeleri cinsiyete, yaşa, medeni duruma ve eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılaşma göstermediği, aylık gelire ve mesleğe göre anlamlı bir farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir. Son olarak vatandaşların akıllı uygulamalara yönelik memnuniyet değerlendirmeleri akıllı uygulama türüne göre anlamlı bir farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir.
  • Yayın
    Migration, memory, and identity: The Kazakh community in Turkey
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Çakıray, Ayşe; Aras, Ramazan
    The thesis aims to analyze the personal narratives and life stories of members of the Kazakh community who first migrated from East Turkestan to India and then settled permanently in Turkey in 1953. The research, which examines the migration, memory and identity structures of Kazakhs living in Istanbul (Zeytinburnu, Bağcılar) and Manisa (Salihli), examines the migration experiences of Kazakhs based on data collected through the oral history method. The research was conducted with members of three generations of the Kazakh community living in two regions of Turkey. It shows how and in what direction Kazakhs' sense of identity, homeland, and belonging has been shaped since their resettlement in Turkey.
  • Yayın
    The effects of trait narcissism and mood states on facial emotion recognition
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Shaban, Nefise; Jordan, Timothy R.
    This research aims to investigate the effect of narcissistic characteristics and mood states on facial emotion recognition. Grandiose narcissism was measured with Narcissistic Personality Inventory (NPI), vulnerable narcissism was measured with Hypersensitive Narcissism Scale (HSNS) and mood states were measured with the Positive and Negative Affect Scale (PANAS-GEN). As a result of the data obtained from the scales, 45 university students participated in the study. A total of three groups, grandiose narcissism, vulnerable narcissism, and the control group, participated in the study randomly and individually. The accuracy and the reaction time of the participants who saw facial expressions of emotions on the computer in the psychology laboratory via Psychopy software, both in upright and upside-down orientations, were measured. Grandiose narcissists recognized anger and neutrality faster, and vulnerable narcissists recognized sadness, fear, and disgust more quickly. Grandiose narcissists recognized the neutral emotion significantly more accurately, while vulnerable narcissists recognized the emotion of fear significantly. The negative mood state has been found to have a mediating effect on vulnerable narcissists' recognition of negative emotions.
  • Yayın
    The effect of blockchain awareness on passengers' intention to use biometric technologies at Istanbul Airport
    (İbn Haldun Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2023) Güntay, İbrahim Hakkı; Kuşakcı, Ali Osman
    This study measures the intention to use biometric technologies of passengers using Istanbul Airport and the effect of awareness about blockchain technologies on this intention. Biometric technology can be described as the technology to identify a person using biology. Biometric technologies can collect this information and create a person's natural identity card. This information created by biometric technologies is more natural, safer, and more accurate. As these technologies collect sensitive information, the security of these technologies has become just as important. At this point, blockchain comes to the fore to ensure the safety of these technologies. For this purpose, biometric applications in airports, their examples, and the development of these applications are emphasized. Afterward, the place and importance of blockchain technology in biometric applications are emphasized. In order to measure the users' intention to use these technologies, a survey study was conducted at Istanbul Airport, and the results were evaluated. There are several models developed to understand the link between individual acceptance and the use of information systems. Venkatesh et al.'s (2012) UTAUT2 model has been widely accepted. The model used in this research is based on Morosan's (2016) model created according to UTAUT2. Accordingly, it is asked about the performance expectancy of biometric technologies, the effort expectancy of biometric technologies, the privacy concerns of passengers, air travelers’ information sensitivity, air travelers’ compatibility, and air travelers’ knowledge about blockchain. The effects of these concerns on the intention to use vii biometric technologies are evaluated. In order to assess the relationship between this information and intention, structural equation modeling is used.