Yabancı para alacaklarına ilişkin takiplerde takip talebi ve ödeme/icra emrinde Türk Lirası karşılığının yer almamasının sonuçları

Abstract

Türk icra ve iflâs hukukunda yabancı para üzerinden takip başlatabilmek için, alacaklı tarafından takip talebinde yabancı para karşılığı Türk lirasının (harca esas değerin) gösterilmesi ve ödeme veya icra emrinin buna göre düzenlenmesi gerekmektedir. Yargıtay ve doktrin, İcra ve İflas Kanunu’nda yer alan bu hükmün, mutlak emredici ve kamu düzenini ilgilendirdiği kanaatindedir. Takip talebinde veya ödeme/icra emrinde yabancı para karşılığı Türk lirasının yer almaması durumunda, süresiz şikâyet yoluyla, önce takibin, ardından da ödeme/icra emrinin iptaliyle neticelenmektedir. Borcu karşılayacak miktarda alacak veya malvarlığının Türk lirası üzerinden kıymet takdiri yapılarak haczedilmesi, bunların satışı ve alacaklılara paylaştırma aşamalarında yine Türk lirası üzerinden ödeme yapılması bu kuralı gerekli kılmaktadır. Bununla beraber, özellikle alacaklının takip talebinde yabancı para karşılığı Türk lirasını göstermesine rağmen, icra dairesinin dikkatsizliği veya hatası nedeniyle, ilerlemiş bir takibin akamete uğratılması ve böylelikle alacaklının sorumlu olmadığı, esasında borçlunun da durumunun ağırlaşmadığı, ancak alacaklı aleyhine ciddi sonuçlar doğacak şekilde uygulanmaktadır. Bu ise, İcra ve İflâs Hukukunda alacaklı ile borçlu arasındaki menfaat dengesinin bozulması ve alacaklının mülkiyet hakkına müdahale edilmesi ile neticelenmektedir. Bu nedenle bu ağır yaptırım yerine, bir idari işlem olan ödeme/icra emri düzenleme işleminin, re’sen veya şikâyet üzeri, düzeltilerek bir muhtıra ile yeniden borçlulara bildirilmesi sağlanarak takip süreci olduğu gibi devam ettirilmelidir. Böylelikle hem kamu düzeni korunmuş, hem de alacaklı borçlu arasında gözetilmesi gereken denge yeniden tesis edilmiş olacaktır.

In Turkish enforcement and insolvency law, in order to initiate proceedings in foreign currency, the foreign currency equivalent of the Turkish lira (the basis for the fee) must be indicated in the request for enforcement, and the payment/enforcement order must be prepared and notified accordingly. The Turkish Court of Appeal and scholars are of the opinion that this provision in the legislation is imperative, cannot be overruled, and concerns public policy. Therefore, if the Turkish lira equivalent of the foreign currency is not included in the enforcement request, this results in the cancellation of the enforcement proceedings. If the Turkish lira equivalent of the foreign currency is not included in the payment/enforcement order, this results in the cancellation of the payment/enforcement order. In both scenarios, this result occurs through a complaint procedure and there is no time limit for an application. The seizure of receivables or assets in an amount sufficient to cover the debt, their valuation in Turkish lira, their sale, and the distribution of payments to creditors in Turkish lira necessitate this rule. However, even if the creditor indicates the Turkish lira equivalent of the foreign currency in their enforcement request, due to the negligence or error of the enforcement office, a potentially advanced enforcement proceeding may be obstructed. Consequently, although the creditor is not responsible and the debtor's situation has not actually worsened, serious consequences arise against the creditor. This leads to a disruption in the balance of interests between the creditor and the debtor in enforcement and bankruptcy law and, results in interference with the creditor's property rights. Therefore, instead of imposing such severe measures, the enforcement process should be continued by rectifying the procedure of issuing a payment/enforcement order and re-notify the debtors by means of a letter of notification. In this way, public policy will still be preserved, and the necessary balance between creditor and debtor will be re-established.