Bilgi ile otorite arasında beşik ulemâsı problemi

Abstract

Bu çalışma Memlükler döneminde sosyal ve entelektüel yapının anlaşılması ve yorumlanması noktasındaki problemlerden biri olan beşik ulemâsı meselesine odaklanacaktır. Beşik ulemâsından kasıt çeşitli eğitim kurumlarında belli bir mansıbın babasından sonra oğluna yahut kardeşine ya da yeğenine geçmesi durumudur. Memlük toplumunda yükseköğretimin kurumlar ile yaygınlaşması, ulemânın ilmî pratiklerini zengin vakıflarla desteklenen medrese ve benzeri kurumlarda elde ettikleri mansıplar bünyesinde sürdürmeleri bir yandan Memlük toplumunda ilmî faaliyetlerin sürekliliğini temin ederken diğer yandan ulemâ arası çeşitli masıp mücadelelerine sebep olmaktaydı. Özellikle belli bir ulemâ ailesi içinde yetişen çocukların erken yaşlarda babasının mansıbını devralmasına dair kaynaklarda yer alan birden fazla örnek meselenin ele alınmasını gerekli kılmıştır…