İbn Haldun’un eğitimle ilgili fikirlerinin medeniyetler çatışması bağlamında incelenmesi

Abstract

İbn Haldun, modern anlamda sosyolojinin, historiyografinin, tarihin ve iktisatın öncülerinden olduğu kabul edilen 14. Yüzyılda yaşamış bir düşünür, devlet adamı ve tarihçidir. Ortaçağ İslâm-Arap düşünürlerinden olan İbn Haldun daha çok sosyolog ve siyaset bilimci olarak tanınmaktadır bununla beraber eğitim açısından kendine özgü felsefi görüşlere sahiptir. İbn Haldun’un eğitimle ilgili görüşleri genel eğitimden, eğitim programlarına, öğretim yöntemlerine, öğretmenlerin nitelikleri ve çocuk eğitimine kadar birçok alanla ilişkilidir. Bu çalışmada İbn Haldun’un eğitsel fikirleri, Samuel Huntington tarafından ortaya atılan, Soğuk Savaş sonrasında uluslararası alanda belirleyici olacak unsurun medeniyetler olacağını ifade eden tezi “Medeniyetler Çatışması” bağlamında incelenecek ve yorumlanacaktır. Çalışma nitel bir çalışmadır ve doküman analiziyle inceleme yapılmış ve kaynaklardan derlemeler yapılmıştır. Çalışmada medeniyetler çatışması bağlamında İbn Haldun’un eğitimle ilgili görüşlerini ele alınmıştır çünkü eğitim İbn Haldun’da medeniyetle çok yakın bir kavramdır.

Ibn Khaldun is a 14th century philosopher, statesman and historian, who is regarded as one of the pioneers of modern historiography, sociology and economics. As one of the most prominent Islamic-Arab thinkers, Ibn Khaldun’s views are related many areas ranging from general education to curriculum to instruction to qualifications of teachers and child education. In this regard, the educational ideas of Ibn Khaldun were investigated in the context of “Clash of Civilizations” which is proposed by Samuel Huntington indicating that the international relations in this age will be highly affected by civilizations rather than political or economic ideologies since the 1990s, which corresponded to the post-Cold War period. The study is a qualitative study based on document analysis. In this study, Ibn Khaldun’s views on education in the context of clash of civilizations are discussed because education is very close concept with civilization according to Ibn Khaldun’s ideas.