Eğitimde yapay zekâ paradigması: Öğretmen, öğrenci ve değişen roller

Abstract

Yapay zekâ, özellikle üretken yapay zekâ uygulamalarının 2022 sonrasında hızla yaygınlaşmasıyla birlikte, eğitimde yalnızca yeni bir teknolojik araç olmaktan çıkmıştır. Artık öğrenme ve öğretme süreçlerini, eğitim kurumlarının örgütlenme biçimini ve eğitim paydaşlarının rollerini yeniden tanımlayan bir paradigma hâline gelmiştir. Bu kitap, yapay zekâ çağında eğitimde yaşanan dönüşümü öğretmen, öğrenci ve kurum ekseninde ele almaktadır. Kitapta yapay zekânın kavramsal temelleri ve eğitimdeki tarihsel evrimi, güncel bilimsel bulgular ışığında öğrenme süreçleri üzerindeki etkileri ve öğrenme kültürünün nasıl yeniden düşünülmesi gerektiği tartışılmaktadır. Yapay zekâ okuryazarlığı, eleştirel değerlendirme, öz düzenleme, akademik dürüstlük ve etik farkındalık gibi yeni yetkinlikler ayrıntılı biçimde incelenmektedir. Öğretmenin bilgi aktarıcılığından pedagojik tasarımcılığa ve etik rehberliğe, öğrencinin ise pasif alıcılıktan öğrenme sürecini yöneten aktif bir katılımcıya dönüşen rolleri ortaya konmaktadır. Kitap ayrıca alan özelinde uygulamalara yer vermektedir. Yapay zekâ ve otomasyonun dönüştürdüğü meslekler için yükseköğretim pedagojisinin nasıl yeniden tasarlanabileceğini muhasebe eğitimi örneği üzerinden tartışmakta ve algoritmik okuryazarlığa dayalı kavramsal bir model önermektedir. Eğitim bilimleri ve alan eğitimi akademisyenleri, öğretmenler, lisansüstü öğrenciler ve politika yapıcılar için hazırlanan kitap, yapay zekânın eğitime entegrasyonunu insan merkezli, pedagojik ve etik bir çerçevede değerlendirmeyi amaçlamaktadır.