Between the embrace and the boot: Analysing Pakistan's deportation of Afghans in light of geopolitics and ethnicity

Abstract

This thesis conducts an in-depth examination of Pakistan's deportation of Afghan refugees, contextualized within the intricate dynamics of geopolitics and ethnicity. It investigates the causes behind the variation in Pakistan's policy toward Afghan refugees in the 1974-2023 period. Pakistan has moved from an open arms policy towards the Afghan refugees in the 1980s and 1990s towards an increasingly unaccommodating stance in the next two decades, reaching a peak with the mass deportations in 2016 and the ongoing deportation since 2023. Challenging influential extant explanations in the literature on the causes of refugee deportation, such as refugee rentier state theory and accounts focusing on political institutions, I argue that the reason behind the variation in Pakistan's policy toward Afghan refugees lies in the nexus between geopolitics and ethnicity. Specifically, I find that periods of increased geopolitical tensions between Pakistan and Afghanistan and periods of increased ethnic tensions within Pakistan reflected in the increased threat perceptions of the Punjabi-dominated elites from the Pashtun-majority refugees and Pakistani politicians accommodating refugee demands, make refugee deportations more likely. Drawing from a diverse array of sources, including governmental archives, media reports, and scholarly literature, this study illuminates the nuanced and intersectional nature of forced migration, underscoring the confluence of geopolitical exigencies and ethnic tensions. The reflections stemming from this scholarly endeavor emphasize the imperative of integrating geopolitical and ethnic considerations into both policy frameworks and academic discourses, offering invaluable contributions to scholars, policymakers, and practitioners engaged in the realm of refugee studies.

Bu çalışma, Pakistan'ın Afgan mültecilerini sınır dışı etme sürecini, jeopolitik ve etnik dinamiklerin karmaşık ilişkisi çerçevesinde derinlemesine ele almaktadır. 1974-2023 yılları arasında Pakistan'ın Afgan mültecilerine yönelik politikasındaki değişimlerin nedenlerini incelemektedir. 1980'ler ve 1990'larda Afgan mültecilerine karşı sıcak bir yaklaşım sergileyen Pakistan, sonraki yıllarda giderek daha katı bir tutum benimsemiş, bu tutum 2016'daki kitlesel sınır dışı etmelerle doruk noktasına ulaşmış ve 2023'ten itibaren devam eden sınır dışı etme süreçleriyle daha da belirgin hale gelmiştir. Bu çalışma, literatürdeki mülteci sınır dışı etmeye yönelik yaygın açıklamalara—örneğin mülteci rantçı devlet teorisi ve politik kurumsal yaklaşımlar—eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşarak, Pakistan'ın Afgan mültecilerine yönelik politikasındaki değişimin arkasındaki temel etkenin jeopolitik ve etnik dinamiklerin kesişimi olduğunu öne sürmektedir. Araştırmada, Pakistan ile Afganistan arasındaki artan jeopolitik gerilimler ve Pakistan içindeki etnik çatışmaların tırmanması—özellikle Pencaplı elitlerin, Peştun ağırlıklı mülteci nüfusundan ve onların taleplerini destekleyen politikacılardan algıladıkları tehdidin artması—mülteci sınır dışı etmelerini daha olası kıldığını ortaya koymaktadır. Çeşitli kaynaklardan, özellikle hükümet arşivleri, medya raporları ve akademik literatürden yararlanarak yapılan bu çalışma, zorunlu göçün karmaşık ve çok boyutlu doğasını aydınlatmakta ve jeopolitik zorunluluklar ile etnik gerilimlerin mülteci politikalarını nasıl şekillendirdiğini göstermektedir. Bu araştırmanın bulguları, hem politika geliştirme süreçlerine hem de akademik tartışmalara jeopolitik ve etnik faktörlerin dahil edilmesinin önemini vurgulamakta, mülteci çalışmalarıyla ilgilenen akademisyenler, politika yapıcılar ve uygulayıcılara değerli katkılar sunmaktadır.