From presence to power: Female agency in the Palestinian student movement

Abstract

This article examines the persistent underrepresentation of female students in the Palestinian student movement, despite their numerical majority in higher education. Using a mixed-methods approach—combining archival analysis, unstructured interviews with current and former activists, and critical engagement with existing scholarship—the study investigates the structural, ideological, and historical factors that shape women’s political participation. Introducing the concept of progressive deprivation, adapted from Ted Robert Gurr’s theory of relative deprivation, the article argues that female students experience a widening gap between rising educational and political capacities and constrained opportunities for institutional leadership. Focusing on the Islamic Bloc as a case study, it traces the evolution of women’s sectors, internal organizational practices, and factional dynamics that influence female engagement in student councils. The findings reveal uneven but growing forms of activism through conferences, committee work, and grassroots initiatives, highlighting how female students negotiate, challenge, and seek to transform gendered boundaries within the Palestinian student movement.

Bu makale, Filistin’de yükseköğretimde sayısal çoğunluğu oluşturmalarına rağmen kadın öğrencilerin Filistin öğrenci hareketi içindeki düşük temsiline odaklanmaktadır. Arşiv taraması, mevcut ve eski aktivistlerle yapılan yapılandırılmamış mülakatlar ve mevcut literatürle eleştirel etkileşimi bir araya getiren karma yöntemli bir araştırma tasarımıyla, kadınların siyasal katılımını şekillendiren yapısal, ideolojik ve tarihsel etkenler incelenmektedir. Gurr’un göreli yoksunluk kuramından uyarlanarak geliştirilen ilerleyici yoksunluk kavramı çerçevesinde makale, kadın öğrencilerin artan eğitimsel ve siyasal kapasiteleri ile kurumsal liderlik olanaklarının sınırlılığı arasında giderek açılan bir uçurum deneyimlediklerini ileri sürmektedir. Bir vaka çalışması olarak İslami bloka odaklanan çalışma, kadın kollarının evrimini, iç örgütsel uygulamaları ve öğrenci konseylerindeki kadın katılımını etkileyen fraksiyonel dinamikleri izlemektedir. Bulgular; konferanslar, komite çalışmaları ve taban girişimleri aracılığıyla eşitsiz fakat artan aktivizm biçimlerini ortaya koymakta; kadın öğrencilerin Filistin öğrenci hareketi içindeki cinsiyetlendirilmiş sınırları nasıl müzakere ettiklerini, bu sınırları nasıl sorguladıklarını ve dönüştürmeye çalıştıklarını göstermektedir.

يركز هذا المقال على ضعف تمثيل الطالبات في الحركة الطلابية الفلسطينية على الرغم من كونهن يشكلن الأغلبية العددية في التعليم العالي في فلسطين. وتتناول الدراسة العوامل البنيوية والأيديولوجية والتاريخية التي تشكل المشاركة السياسية للمرأة، وذلك من خلال منهجية بحثية متعددة الأساليب تجمع بين البحث الأرشيفي والمقابلات غير المهيكلة مع ناشطات حاليات وسابقات، إضافة إلى التحليل النقدي للأدبيات الموجودة. وفي إطار مفهوم الحرمان التقدمي المقتبس من نظرية غور للحرمان النسبي، فإن المقال يظهر أن الطالبات يواجهن فجوة متزايدة الاتساع بين قدراتهن التعليمية والسياسية المتصاعدة، وتقييد فرصهن في احتمالية تولي مناصب قيادية مؤسسية. ومن خلال التركيز على الكتلة الإسلامية كدراسة حالة، فإن المقال يتناول تطور فروع الحركة النسائية، والممارسات التنظيمية الداخلية، والديناميات الفئوية التي تؤثر على مشاركة المرأة في المجالس الطلابية. وتكشف النتائج عن أشكال غير متكافئة لكنها متصاعدة من الفعاليات من خلال المؤتمرات والعمل في اللجان والمبادرات على مستوى القاعدة؛ وهذا يظهر كيف تواجه الطالبات قيود وضعهن في حدود جنسهن كونهن سيدات داخل الحركة الطلابية الفلسطينية، وكيف تسعى الطالبات لتغيير هذه الحدود.