Archaeology of de-democratization: Mobilizing the pharaonic past in post-2013 counterrevolutionary Egypt

Abstract

Social sciences scholarship on the relationship between narrative production and power relations has extended to include analyses of urban space, archaeology, and national cultural events. This dissertation critically examines the Pharaonic historical narrative employed by the post-2013 Egyptian state in its governmental projects and events, focusing on the Tahrir Square urban development (2020) and the Pharaohs' Golden Parade (2021). Despite their strategic and deliberate connection, these two events have often been studied in isolation. While critical studies on Tahrir Square primarily emphasize the erasure of its revolutionary narrative and symbolism, little attention has been given to its newly imposed narrative and symbolism in relation to the broader socio-political power structure after 2013. Similarly, the parade spectacle has largely been analyzed as a tourism-boosting strategy internationally and a cultural pride-fostering initiative nationally. Using critical discourse analysis and a synthesized theoretical framework drawn from three power theorists—C. Wright Mills, Michael Mann, and Pierre Bourdieu—this dissertation examines these state projects as relational, connecting them to Irfan Ahmad's concept of de-democratization, as their wider objective. Critical discourse analysis is used to analyze the official discourses and narratives of these two events drawn from pro-government news, governmental websites, and governmental social media feeds. By synthesizing Mills' conceptualization of military power elite strategies, Mann's notions of authoritarian structure and infrastructural power, and Bourdieu's concept of symbolic power, I argue that the post-2013 military regime mobilizes the Pharaonic past through archaeology to marginalize and suppress the revolutionary past. Through the material and symbolic replacement of the revolution-based historical narrative with a Pharaonic-based historical narrative, as manifested in the Tahrir Square urban development project and the Pharaohs' Golden Parade mega-event, the regime is actively engaging in de-democratizing the historical narrative both materially and symbolically, to shape the past as well as the future.

Sosyal bilimler alanındaki çalışmalar, anlatı üretimi ile iktidar ilişkileri arasındaki bağlantıyı incelemeye yönelik kapsamını genişleterek kentsel mekân, arkeoloji ve ulusal kültürel etkinlikler gibi alanları da analizlerine dahil etmeye başlamıştır. Bu tez, 2013 sonrası Mısır devletinin yönetim projeleri ve etkinliklerinde kullandığı Firavun tarih anlatısını eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Özellikle 2020'de gerçekleştirilen Tahrir Meydanı kentsel dönüşüm projesi ve 2021'de düzenlenen Firavunların Altın Geçidi etkinliği bu analiz kapsamında ele alınmaktadır. Stratejik ve bilinçli bir şekilde birbirleriyle bağlantıları olmasına rağmen bu iki olay genellikle birbirinden bağımsız bir biçimde çalışılmıştır. Tahrir Meydanı üzerine yapılan eleştirel çalışmalar çoğunlukla meydanın devrimci anlatısının ve sembolizminin silinmesine odaklanırken, 2013 sonrası sosyo-politik iktidar yapısıyla bağlantılı olarak meydana dayatılan yeni anlatı ve semboller üzerine yeterince çalışma yapılmamıştır. Benzer şekilde, Firavunların Altın Geçidi çoğunlukla uluslararası alanda turizmi canlandırma stratejisi, ulusal düzeyde ise kültürel gururu teşvik eden bir girişim olarak değerlendirilmiştir. Bu tez; eleştirel söylem analizi yöntemini ve C. Wright Mills, Michael Mann ve Pierre Bourdieu'nün iktidar kuramlarından sentezlenmiş teorik bir çerçeveyi kullanarak bu devlet projelerini ilişkisel bir bağlamda ele almakta ve bunları, daha geniş bir hedef olarak İrfan Ahmad'ın "demokratikleşmeyi tersine çevirme" (de-democratization) kavramıyla ilişkilendirmektedir. Bu iki etkinliğe dair resmi söylemler ve anlatılar; hükümet yanlısı haberler, devletin resmî web siteleri ve devletin sosyal medya hesaplarından alınan paylaşımlar üzerinden eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Mills'in askeri güç elit stratejilerinin kavramsallaştırması, Mann'ın otoriter yapı ve altyapı gücü anlayışları ile Bourdieu'nün sembolik güç kavramının sentezlenmesiyle; 2013 sonrası askeri rejimin, arkeoloji yoluyla Firavun mirasını canlandırarakdevrimci geçmişi marjinalleştirme ve bastırma gayreti içinde olduğunu savunmaktayım. Tahrir Meydanı kentsel dönüşüm projesi ve Firavunların Altın Geçidi mega etkinliğinde, devrim temelli tarih anlatısının somut ve sembolik olarak Antik Mısır temelli tarih anlatısıyla yer değiştirilmesi;rejimin geçmişi olduğu kadar geleceği de şekillendirmek amacıyla tarih anlatısını somut ve sembolik düzeyde demokratikleşmeyi tersine çevirmeye yönelik etkin bir girişimde bulunduğunu göstermektedir.