İHÜ Araştırma ve Akademik Performans Sistemi
DSpace@İHÜ, İbn Haldun Üniversitesi’nin bilimsel araştırma ve akademik performansını izleme, analiz etme ve raporlama süreçlerini tek çatı altında buluşturan bütünleşik bilgi sistemidir.
Güncel Gönderiler
Yabancı dil öğrenmede yapay zekâ
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Vatansever, Ayşe; Akgün, Özcan Erkan; Akgün, Özcan Erkan; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Yapay zekâ teknolojileri, yabancı dil öğrenimi bağlamında son yıllarda önemli bir dönüşüm unsuru olarak öne çıkmaktadır. Bu teknolojiler, öğrencilerin dil öğrenme süreçlerini desteklemek için veri analizi ve otomatik geri bildirim sağlama yetenekleri sunmaktadır. Özellikle üretken yapay zekâ araçları, yalnızca var olan verileri analiz etmekle kalmayıp, metin, ses ve görsel içerik üretebilme kapasiteleri sayesinde yabancı dil öğreniminde etkileşimli ve kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimleri ortaya koymaktadır. Bu araçlar, yazma ve konuşma pratiği, okuma ve dinleme alıştırmaları ile kelime ve dil bilgisi öğrenimini desteklemekte; ayrıca öğrencilerin kendi hızlarında öğrenmelerine ve anında geri bildirim almalarına imkân sağlamaktadır. Yabancı dil eğitimi bağlamında üretken yapay zekâ, öğrencilerin özerkliğini artırmak, motivasyonlarını desteklemek ve genel öğrenme sürecini zenginleştirmek için potansiyel taşımaktadır. Bu bölümde, yabancı dil öğretiminde dil becerisi geliştirme odaklı yapay zekâ uygulamaları incelenmektedir. Bölüm, yapay zekâ teknolojilerinin yabancı dil öğretimine pedagojik açıdan anlamlı biçimde entegre edilmesini savunmakta; uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik öneriler sunarak alandaki gelişmelere katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Kariyer danışmanlığında yapay zekâ
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Maraba, Dilara; Akgün, Özcan Erkan; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Kariyer danışmanlığı, bireylerin eğitim ve iş yaşamlarında doğru kariyer tercihi yapmalarına rehberlik eden bir hizmettir. Son yıllarda, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin bu alana entegrasyonu, iş hayatına atılmaya hazırlananlara bireyselleştirilmiş rehberlik sağlamak açısından büyük bir yenilik sunmaktadır. Temelde yapay zekâ, bireylerin kişisel verilerini analiz ederek, onların beceri setleri, ilgi alanları ve kişilik özellikleriyle uyumlu kariyer rotaları oluşturur. Ayrıca, iş başvuru süreçlerinde mülakat simülasyonları, özgeçmiş optimizasyonu ve iş eşleştirmesi gibi fonksiyonlarla kariyer danışmanlığında yardımcı araç olarak kullanılır. Yapay zekâ, iş piyasası verilerini analiz ederek sektörel eğilimleri takip etmeye ve bireylere güncel kariyer tavsiyeleri sunmaya yardımcı olur. Bu bölümde, kariyer danışmanlığı, yapay zekâ destekli kariyer danışmanlığının eğitimdeki yeri, kullanım amaçları ve bir üretken yapay zekâ teknolojisi örneği olarak ChatGPT’nin kariyer danışmanlığında örnek kullanımı ele alınmıştır. Ayrıca, yapay zekâ kullanımına dair bireylere, kariyer danışmanlarına ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Psikolojik danışmanlık alanında yapay zekâ
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Nazir, Thseen; Akgün, Özcan Erkan; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Yapay zekâ (YZ), çığır açan bir teknolojik yenilik olarak insan yaşamının her alanını dönüştürmektedir. Dijital platformlar, yapay zekâ destekli uygulamalar ve otomatikleştirilmiş terapötik sistemlerin geleneksel terapötik paradigmaları yeniden tanımlamaya başladığı psikolojik danışmanlık alanında, YZ’nin artan etkisi giderek daha belirgin hale gelmektedir. Bu çalışma, YZ’nin kuramsal ve tarihsel gelişimini, çeşitli uygulama alanlarını ve kullanımına eşlik eden etik ve yasal hususları ele alarak, YZ’nin psikolojik danışmanlık üzerindeki çok yönlü etkisini eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi yapılandırılmış terapötik modellerde YZ’nin entegrasyonuna ve YZ’nin daha insan merkezli, ilişkisel yaklaşımlara getirdiği zorluklara odaklanılmaktadır. Çalışma, YZ’nin erişilebilirlik, verimlilik ve veriye dayalı içgörüler açısından sunduğu önemli fırsatları vurgularken, kültürel önyargı, duygusal yetersizlik ve hesap verebilirlik eksiklikleri gibi sınırlamaları da sorgulamaktadır. Son olarak, teknolojik gelişmeleri etik ve uygulama temelli bir çerçeveye yerleştirerek, dijitalleşen çağda psikolojik danışmanlığın merkezinde insan unsurunu korumanın önemini vurgulamaktadır
An evaluation of artificial intelligence in early childhood: From luxury to necessity
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Güngör, Burcu; Akgün, Özcan Erkan; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
The role of Artificial Intelligence (AI) in education has been expanding rapidly and represents an area with significant transformative potential. However, the position of this technological development within the context of preschool education remains a topic of considerable scholarly debate. On the one hand play, physical activity, social-emotional development and teacher–child interaction are regarded as the primary priorities for this age group; on the other hand, fostering digital awareness and technology literacy from an early age are emphasized as an investment in the future. Therefore, the question of whether AI constitutes ‘a luxury’, ‘a necessity’, or something in between in preschool education is closely linked not only to technological capabilities but also to factors such as pedagogical objectives, developmental appropriateness, equity of access and teacher competencies. The key is not to indiscriminately incorporate AI tools into Early Childhood Education (ECE) nor to dismiss them entirely; rather, it is to position this technology—capable of supporting children’s development and learning—in an inclusive and pedagogically sound manner that serves the best interests of children, their families and educators. This chapter examines the potential, limitations and prospective future impacts of AI in preschool education from a holistic perspective. Many innovations that are considered indispensable today were initially viewed as ‘luxuries,’ accessible only to limited segments of society. Over time however, social, economic and technological developments have transformed these innovations into necessities for the broader population. For instance, computer laboratories—once available exclusively in select institutions—have evolved into essential learning infrastructures across all levels of education. Similarly, smartphones, internet connectivity, digital platforms, language learning applications and online learning environments—which were initially regarded as ‘extras’—have now become integral components of the daily learning experience for both educators and students. As in these examples, although AI is perceived as a ‘novelty’ or ‘luxury’ for all adults in early childhood today, it is highly likely that it will play a significant role in the planning, daily routine and evaluation of preschool education in the future. Therefore, the discussion is not only about making it accessible but also about making sense of these pedagogical principles, children’s developmental characteristics and ethical responsibilities. In this chapter, the dynamics of this transformation and the opportunities and risks it entails specifically in early childhood education will be discussed.
Eğitimde yapay zekâ teknolojileri
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Akgün, Özcan Erkan; Akgün, Özcan Erkan; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Hayatımıza hızla giren yapay zekâ teknolojilerinin eğitimdeki örnekleri, her geçen gün yüksek bir ivmeyle ortaya çıkıyor ve yaygınlaşıyor. Hızla gelişen kapasitesi ve yetenekleriyle birlikte, yapay zekânın gelecekte yerini alacağı birçok meslekten söz edilmeye başlandı. Geçmişte, film makinesi, radyo, televizyon, bilgisayar, Internet gibi teknoloji tarihindeki büyük teknolojik gelişmelerin beraberinde getirdiği “Öğretmenin yerini alacak mı?” sorusu bugün yapay zekâ teknolojileri için yeniden gündeme geldi.
Genel olarak eğitim sisteminin, özelde ise öğrenme-öğretmeyle ilgili tüm paydaşların, bu tartışmaların, gelişmelerin ve dönüşümün dışında kalamayacağı çok açık. Bu kitap, “Bu dönüşüm süreci nasıl ilerliyor?”, “Günümüzde ortaya çıkan örnekleri neler?”, “Bilimsel çalışmaların sonuçları ne gösteriyor ve ne öneriyor?”, “Bu gelişmeler gelecekte nereye varacak?” ve “Biz, kendi rolümüz açısından nasıl hazırlık yapmalıyız?” sorularına eğitim bilimleri bakış açısıyla cevap verme çabamızın bir ürünüdür. Kitapta, bu sorulara yönelik seçme konular ele alınırken mevcut durum ve örnekler bilimsel araştırma sonuçlarına dayalı olarak ortaya konulmuş hem uygulayıcılar hem de araştırmacılar için öneriler geliştirilerek paylaşılmıştır.
Kitabın, eğitimde yapay zekâ teknolojileri alanına yönelmek isteyen, bu alanı merak eden lisans-lisansüstü öğrencilere, lisansüstü eğitim adaylarına, öğretmenlere, eğitimcilere ve bu konuda bilimsel çalışmalar gerçekleştirecek araştırmacılara fayda sağlamasını umuyoruz.
