İHÜ Araştırma ve Akademik Performans Sistemi
DSpace@İHÜ, İbn Haldun Üniversitesi’nin bilimsel araştırma ve akademik performansını izleme, analiz etme ve raporlama süreçlerini tek çatı altında buluşturan bütünleşik bilgi sistemidir.
Güncel Gönderiler
A behaviorally informed multi-criteria framework for electric bus supplier selection: Integrating IDOCRIW and TODIM
(Sage Publications, 2026) Nebati, Emine Elif; Ayvaz, Berk; Bayraktar, Erkan; Eryarsoy, Enes; Zaim, Selim; Delen, Dursun; Yönetim Bilimleri Fakültesi, İşletme Bölümü
The proliferation of motorized vehicles over the past century has significantly intensified environmental challenges, par-ticularly in densely populated urban areas. This study aims to identify the most appropriate electric bus (EB) supplierto support Istanbul’s sustainable public transportation goals. To account for both data-driven objectivity and behavioraldecision-making biases often present in procurement contexts, the study integrates a behavioral decision-making tech-nique (TODIM), grounded in Prospect Theory, with an objective Integrated Determination of Objective Criteria Weights(IDOCRIW). Applying the model to secondary data from Istanbul Electric Tram and Tunnel Enterprises (IETT), S1 wasranked as the top supplier with a normalized dominance score of 1.000, outperforming the second-best alternative (S2,0.865). The results demonstrate the robustness of the proposed model in effectively differentiating between supplieroptions using both objective and behaviorally sensitive criteria. These findings provide practical guidance to municipaltransportation authorities and policymakers seeking to reduce emissions and improve operational efficiency throughdata-informed EB procurement decisions. This study is the first to apply an integrated IDOCRIW-TODIM framework toelectric bus supplier selection, utilizing real operational data from a major emerging-market metropolis. It offers bothmethodological innovation and context-specific decision support, which are largely absent in the existing literature.
Japonya'da okullarda din eğitimi
(Değerler Eğitimi Merkezi Yayınları, 2024) Mochizuki, Haruka; Yamamoto, Naoki
Japonya, Doğu Asya'da yer alan, zengin dört mevsim iklimine ve tarih boyunca özgün bir kültür geliştirmiş bir ada ülkesidir. Nüfusu yaklaşık 130 milyon civarındadır (Soumusyou, 2024) ve düşük doğum oranı ile yaşlanan nüfusun etkisi altında şehir ve kırsal kesimlerdeki nüfus dağılımıyla dikkat çeker. Japonya'nın toplam nüfusunun %7'sinden azını yabancılar oluştursa da, Japon nüfusu 2010 yılından bu yana 15 yıl üst üste azalırken, yabancı nüfus artmaya devam etmektedir. Bu durum, iş gücü piyasası ve eğitim ortamında değişikliklere yol açarak, din eğitimi ve çok kültürlü bir uyum bilincine duyulan ihtiyacı artırmaktadır…
The impact of perceived usefulness and ease of use of AI on AI ethics maturity level: Evidence from Iran & Pakistan ICT sector
(Hellenic Association of Political Scientists, 2025) Arslan, Mahmut; Ghezel, Alireza; Tarabah, Nour El Hoda; Serevan, Bahar; Naqvi, Fariha; Yönetim Bilimleri Fakültesi, İşletme Bölümü
This study investigates the relationships between Perceived Ease of Use (PEOU), Perceived Usefulness (PU), and AI Ethics Maturity (AIE) within the two groups selected from ICT sectors in emerging markets, specifically Pakistan and Iran. By utilizing a survey-based quantitative approach, the research explores how these factors influence the ethical adoption of AI technologies in the selected groups. A total of 206 respondents (103 from each group) participated, and data were analyzed using descriptive statistics, reliability analysis, correlation analysis, and regression models. The findings reveal a statistically significant positive relationship between PEOU and AIE, suggesting that easier-to-use AI systems contribute to enhanced ethical maturity. However, AI's perceived usefulness (PU) was not significantly correlated with AIE, highlighting that perceived utility alone does not drive ethical AI adoption. Additionally, a strong positive correlation was found between PEOU and PU. These findings underline the importance of user-friendly AI systems in promoting ethical AI practices while indicating that organizational and cultural factors may also play a pivotal role in shaping AI ethics maturity. This study contributes to the growing body of literature on AI ethics in emerging markets and provides valuable insights for policymakers and practitioners aiming to enhance AI adoption and governance.
Şeyh Google’dan yapay zekâ imama mı? Müslüman dijital mecralarda İslami etki ve otoritenin dönüşümü
(Fecr Yayın, 2026) Bunt, Gary R.; Durmuş, Necmiye
Bu çalışma, önemli birtakım sorulara ya da yapay zekâ (YZ) terminolojisiyle ifade edilecek olursa bir dizi komuta odaklanmaktadır: Çevrimiçi ortamlar, İslami otoritenin geleneksel modellerini ne ölçüde zorlamaktadır? Dijital okuryazarlığa sahip âlimler ve dinî liderler, geleneksel sınırların ötesine geçen bir etki alanı oluşturduklarında nasıl bir rol üstlenmektedir? Bu yeni İslami “influencer”ların işlevleri nelerdir? Ayrıca, fetvalar ve dinî görüşler bağlamındaki bu yoğun bilgi yükü içerisinde, “Şeyh Google”ın algoritmaları bilgiyi ne ölçüde aracılaştırmakta ve yönlendirmektedir? Bu kapsayıcı temalar, Siber İslami Ortamlar (SİO’lar) üzerine yürüttüğüm araştırmayı derinden etkilemiş olup, yapay zekânın etkisine yönelik artan akademik ilgiyle birlikte yeni bir anlam ve önem kazanmıştır. SİO’lar; yerel, ulusal ve küresel ağlar arasında (ve bu ağların kesişim noktalarında) farklı dillerde şekillenen, çeşitli Müslüman dünya görüşlerini, ağ yapılarını ve kimlikleri ifade eden; karmaşık, sürekli dönüşen dijital arayüzleri kapsayan, gelişmekte olan bir şemsiye kavramdır. Bu ortamlar, “resmî” dinî söylemlerden aktivist yaklaşımlara ve bireysel yorumlara kadar uzanan geniş bir yelpazeyi içermektedir...
Türkiye’de dijital kadın platformları ve tefsir
(Fecr Yayın, 2026) Tekin, Akile; Kahveci, İhsan; Başak, Mehmet Ali; İslami İlimler Fakültesi
Kur’ân-ı Kerîm’i öğrenme ve anlama gayesi, vahyin nüzulünden itibaren tüm Müslümanların hayatını şekillendiren esaslardan biri olmuştur. Lafzı ve manasıyla Kur’ân-ı Kerîm, İslam tarihinde tüm ilimlerin menbaı, mercii ve maksadı olarak görülmüş, ilimlerin merkezinde konumlandırılmıştır. Hz. Peygamber’in (s.a.v.) “İlim talebi erkek ve kadın tüm Müslümanlara farzdır”1 hadisinin teşvikiyle ilmin kadın ve erkek tüm Müslümanların yaşam biçimi hâline gelmesi, vahiy merkezli bir ilim anlayışının temelini oluşturmuştur.
Türkiye’de ve tüm dünyadaki dijital mecralarda Kur’ân-ı Kerîm’in lafzı ve manasıyla konu edilmekte oluşu, işbu vahiy merkezli ilim anlayışının doğal bir sonucudur. Ancak uluslararası iletişim ve bilginin en hızlı, en ulaşılabilir ve en kontrol edilemez olduğu bir çağda gerçekleşen bu anlama ve anlatma faaliyetini teknik anlamda “tefsir” ilmi kapsamında değerlendirmek çoğunlukla kolay ve mümkün değildir. Kur’ân-ı Kerîm’in mana yönünden konu edildiği dijital mecraların birbirinden çok farklı oluşu da bu faaliyetin “tefsir” sayılıp sayılmayacağının tespitini zorlaştıran etkenlerdendir. İnsanın etkin olduğu her alanda kaçınılmaz bir olgu olarak ortaya çıkan sübjektivite sorunu, bu mecralardaki anlama ameliyesinin amaç, yöntem, sınır ve sonuçları bakımından da kendini göstermektedir...
