İHÜ Araştırma ve Akademik Performans Sistemi
DSpace@İHÜ, İbn Haldun Üniversitesi’nin bilimsel araştırma ve akademik performansını izleme, analiz etme ve raporlama süreçlerini tek çatı altında buluşturan bütünleşik bilgi sistemidir.
Güncel Gönderiler
Değer sistemleri bağlamında eğitim ve yapay zekâ ilişkisi
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Pakdamar Tüzgen, Nagehan; Yıldırım, Dilara; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Bu bölümde, eğitim ile yapay zekâ arasındaki etkileşim, değer sistemleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Değer sistemleri; bireylerin düşünce yapısını, karar alma süreçlerini ve toplumsal ilişkilerini şekillendiren temel toplumsal ve zihinsel yapılardır. Eğitim, bu sistemlerin aktarımı ve dönüşümünde kritik bir işleve sahiptir. Yapay zekânın eğitimde yaygınlaşmasıyla birlikte, bu değer sistemleri üzerindeki etkileri daha görünür hale gelmiştir. Bölümde, yapay zekâ destekli uygulamaların öğrenci özerkliği, etik muhakeme, öğretmen rehberliği, karar süreçleri ve değerlendirme pratikleri üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Ayrıca, kültürel çeşitlilik, veri mahremiyeti, önyargı riski ve insan denetimi gibi konular, değer sistemleri bağlamında tartışılmaktadır. Eğitim ortamlarında kullanılan yapay zekâ sistemlerinin, sadece teknik değil, aynı zamanda kültürel ve ahlaki sorumluluklar gözetilerek tasarlanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Eğitimde yapay zekâ ve etik
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Yurdunkulu, Adem; Öz, Eda; Çelik Görgüt, Rahime; Varol, Nurgün; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Yapay zekâ (YZ), yenilikçi etkileriyle küresel ölçekte dönüşüm yaratırken, bu hızlı yaygınlaşma önemli etik kaygıları da beraberinde getirmektedir. Veri gizliliği, hesap verilebilirlik, şeffaflık ve algoritmik önyargı gibi sorunlar, eğitim dahil birçok alanda YZ’nin sorumlu kullanımını güvence altına almak için kapsamlı düzenlemeler yapılmasını gerekli kılmaktadır. Ulusal ve uluslararası kuruluşlar, YZ ve etik konularında standartlar ile ilke setleri oluşturma yönündeki çalışmalarını sürdürmekte; bu çalışmalar, eğitim sistemine entegre edilen YZ teknolojileri açısından da temel bir referans noktası işlevi görmektedir. Bu bölümde, YZ ve etikle ilgili temel kavramlar ile ilkeler ele alınmış ve bunların eğitim bağlamındaki yansımaları tartışılmıştır. Eğitimde YZ kullanımına yönelik etik riskler analiz edilerek, öğrenci verilerinin korunması, algoritmik karar alma süreçlerinde adalet ve hesap verilebilirlik ile YZ tabanlı sistemlerin şeffaflığı gibi kritik noktalar ön plana çıkarılmıştır. Bu risklerin en aza indirilebilmesi için etik değerleri önceleyen bir YZ ekosisteminin oluşturulması ve tüm paydaşların sürece aktif biçimde katkı sağlaması gerekmektedir. Bu bağlamda, konuya geniş bir perspektiften bakmak amacıyla paydaş rolleri de ele alınmıştır. Sonuç olarak, eğitimde YZ kullanımının sorumlu, etik ve insan merkezli bir yaklaşımla ele alınması, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir öğrenme ortamı yaratmanın temel koşullarından biri olarak değerlendirilmektedir.
Yabancı dil öğrenmede yapay zekâ
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Vatansever, Ayşe; Akgün, Özcan Erkan; Akgün, Özcan Erkan; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Yapay zekâ teknolojileri, yabancı dil öğrenimi bağlamında son yıllarda önemli bir dönüşüm unsuru olarak öne çıkmaktadır. Bu teknolojiler, öğrencilerin dil öğrenme süreçlerini desteklemek için veri analizi ve otomatik geri bildirim sağlama yetenekleri sunmaktadır. Özellikle üretken yapay zekâ araçları, yalnızca var olan verileri analiz etmekle kalmayıp, metin, ses ve görsel içerik üretebilme kapasiteleri sayesinde yabancı dil öğreniminde etkileşimli ve kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimleri ortaya koymaktadır. Bu araçlar, yazma ve konuşma pratiği, okuma ve dinleme alıştırmaları ile kelime ve dil bilgisi öğrenimini desteklemekte; ayrıca öğrencilerin kendi hızlarında öğrenmelerine ve anında geri bildirim almalarına imkân sağlamaktadır. Yabancı dil eğitimi bağlamında üretken yapay zekâ, öğrencilerin özerkliğini artırmak, motivasyonlarını desteklemek ve genel öğrenme sürecini zenginleştirmek için potansiyel taşımaktadır. Bu bölümde, yabancı dil öğretiminde dil becerisi geliştirme odaklı yapay zekâ uygulamaları incelenmektedir. Bölüm, yapay zekâ teknolojilerinin yabancı dil öğretimine pedagojik açıdan anlamlı biçimde entegre edilmesini savunmakta; uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik öneriler sunarak alandaki gelişmelere katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Kariyer danışmanlığında yapay zekâ
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Maraba, Dilara; Akgün, Özcan Erkan; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Kariyer danışmanlığı, bireylerin eğitim ve iş yaşamlarında doğru kariyer tercihi yapmalarına rehberlik eden bir hizmettir. Son yıllarda, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin bu alana entegrasyonu, iş hayatına atılmaya hazırlananlara bireyselleştirilmiş rehberlik sağlamak açısından büyük bir yenilik sunmaktadır. Temelde yapay zekâ, bireylerin kişisel verilerini analiz ederek, onların beceri setleri, ilgi alanları ve kişilik özellikleriyle uyumlu kariyer rotaları oluşturur. Ayrıca, iş başvuru süreçlerinde mülakat simülasyonları, özgeçmiş optimizasyonu ve iş eşleştirmesi gibi fonksiyonlarla kariyer danışmanlığında yardımcı araç olarak kullanılır. Yapay zekâ, iş piyasası verilerini analiz ederek sektörel eğilimleri takip etmeye ve bireylere güncel kariyer tavsiyeleri sunmaya yardımcı olur. Bu bölümde, kariyer danışmanlığı, yapay zekâ destekli kariyer danışmanlığının eğitimdeki yeri, kullanım amaçları ve bir üretken yapay zekâ teknolojisi örneği olarak ChatGPT’nin kariyer danışmanlığında örnek kullanımı ele alınmıştır. Ayrıca, yapay zekâ kullanımına dair bireylere, kariyer danışmanlarına ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Psikolojik danışmanlık alanında yapay zekâ
(İdeal Kültür Yayıncılık, 2025) Nazir, Thseen; Akgün, Özcan Erkan; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Yapay zekâ (YZ), çığır açan bir teknolojik yenilik olarak insan yaşamının her alanını dönüştürmektedir. Dijital platformlar, yapay zekâ destekli uygulamalar ve otomatikleştirilmiş terapötik sistemlerin geleneksel terapötik paradigmaları yeniden tanımlamaya başladığı psikolojik danışmanlık alanında, YZ’nin artan etkisi giderek daha belirgin hale gelmektedir. Bu çalışma, YZ’nin kuramsal ve tarihsel gelişimini, çeşitli uygulama alanlarını ve kullanımına eşlik eden etik ve yasal hususları ele alarak, YZ’nin psikolojik danışmanlık üzerindeki çok yönlü etkisini eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi yapılandırılmış terapötik modellerde YZ’nin entegrasyonuna ve YZ’nin daha insan merkezli, ilişkisel yaklaşımlara getirdiği zorluklara odaklanılmaktadır. Çalışma, YZ’nin erişilebilirlik, verimlilik ve veriye dayalı içgörüler açısından sunduğu önemli fırsatları vurgularken, kültürel önyargı, duygusal yetersizlik ve hesap verebilirlik eksiklikleri gibi sınırlamaları da sorgulamaktadır. Son olarak, teknolojik gelişmeleri etik ve uygulama temelli bir çerçeveye yerleştirerek, dijitalleşen çağda psikolojik danışmanlığın merkezinde insan unsurunu korumanın önemini vurgulamaktadır
