İHÜ Araştırma ve Akademik Performans Sistemi
DSpace@İHÜ, İbn Haldun Üniversitesi’nin bilimsel araştırma ve akademik performansını izleme, analiz etme ve raporlama süreçlerini tek çatı altında buluşturan bütünleşik bilgi sistemidir.
Güncel Gönderiler
Başak, Mehmet Ali
Dr.
Mehmet Ali Başak, İbn Haldun Üniversitesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü’nde Din Sosyolojisi alanında Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yapmaktadır. Lisans derecesini Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden alan Başak, Hamad Bin Khalifa Üniversitesi’nde (Katar) Çağdaş İslam Düşüncesi ve Toplumları ile Memorial University of Newfoundland’da (Kanada) Din Bilimleri (Religious Studies) alanlarında iki ayrı yüksek lisans derecesine sahiptir. Doktorasını ise University of Ottawa’da Din Bilimleri bölümünde tamamlamıştır.
Dr.Başak’ın akademik çalışmaları din sosyolojisi disiplini içerisinde; dindışılık/ladinilik (nonreligion), dini sosyalizasyon ve İslam dünyasında internet ve dijital teknolojilerin kesişimi üzerine yoğunlaşmaktadır. Başak, TÜBİTAK ARDEB 1001 programı kapsamında desteklenen "Türkiye'de Dindarlık Dışı İnanç ve Pratikler" projesinde bursiyer ve araştırma görevlisi olarak görev almıştır. Ayrıca, University of Ottawa tarafından yürütülen "Nonreligion in a Complex Future" ve Memorial University of Newfoundland bünyesindeki "Canadian Muslim Online" başlıklı SSHRC (Kanada Sosyal Bilimler ve Beşeri Bilimler Araştırma Konseyi) destekli projelerde bursiyer ve araştırma görevlisi olarak çalışmıştır.
Dijital dünyada Müslüman olmak: Mecra, kimlik ve otorite
(Fecr Yayın, 2026) Başak, Mehmet Ali; İslami İlimler Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü
21. yüzyılda internet, Müslümanlar için salt bir iletişim aracı olmanın ötesine geçerek; inancın yaşandığı, kimliklerin inşa edildiği ve dinî meselelerin müzakere edildiği bir “Siber İslami Ortam”a (Cyber Islamic Environment) evrilmiştir. Bu derleme kitap, dijitalleşmenin Müslüman toplumların inanç, pratik ve sosyalleşme biçimleri üzerindeki dönüştürücü etkisini çok boyutlu bir perspektifle incelemektedir. Çalışma, sanal ve fiziksel dünyalar arasındaki sınırların giderek geçirgenleştiği yeni bir düzlemde; çevrimiçi ve çevrimdışı alanların birbirini dışlamadığı “hibrit” bir dindarlık deneyimine odaklanmaktadır. Kitap, Türkiye’nin ağ toplumu tecrübesinden Diyanet İşleri Başkanlığı’nın dijitalleşme stratejilerine, sosyal medya fıkhından Müslüman kadınların dijital tefsir faaliyetlerine kadar uzanan geniş bir inceleme yelpazesi sunmaktadır. Bununla birlikte eser, “Şeyh Google” ve “Yapay Zekâ İmam” gibi metaforlar üzerinden dinî otoritenin yapısal dönüşümünü irdelerken; Kanada’daki Müslüman diasporasının mekânsal stratejilerini ve Üsküdar örneği üzerinden Z kuşağının yeni sosyalleşme kodlarını da analiz etmektedir. Algoritmalarla şekillenen bilgi hiyerarşisine ve dijital çağın beraberinde getirdiği etik sorulara dikkat çeken bu çalışma, okuyucuyu çağdaş Müslüman öznenin inşasını ve teşekkül eden yeni dijital dinî alanı keşfetmeye davet etmektedir.
Karyağdı Hatun: locating Islam in the national opera of “Modern” Turkey
(Springer Nature, 2026) Ünal, Rahime Arzu; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Sosyoloji Bölümü
The Turkish national opera, founded and shaped by a secular presidential initiative, has historically played a crucial role in defining cultural unity and Turkish national identity. Tracing Islam on the national operatic stage reveals the changing limits and representations of the Muslim self, the multi-layered national imagination, and how they have been closely entwined with changing modalities of secularism in Turkey. By examining the opera Karyağdı Hatun, this study explores how Islam was positioned within the national operatic stage, reflecting shifting representations of the Muslim subject and secularism under the rule of the Justice and Development Party (AK Party) since 2002. The two productions of Karyağdı Hatun, one from 1985 and the other from 2012, I analyze in this article illustrate two different modes of decontextualizing Islam in the national imagination, minimizing and adapting its cultural and religious symbols in favor of a modern national narrative. Based on 20 in-depth interviews with former and current contributors to the Turkish State Opera and Ballet (Devlet Opera ve Balesi, the DOB from here on) as well as an analysis of media coverage of the productions, this study examines the contested reception of Karyağdı Hatun and its impact on broader debates on secularism and Islam in Turkey. The research utilizes Julia Kristeva's concept of "abjection" to explore exclusionary mechanisms at play within the secular space of the national opera that paradoxically allow for the partial inclusion of Muslim representation. Through a comparative lens, this paper not only showcases the intricate dynamics at play in the shifting portrayal of Islam in Karyağdı Hatun, but also underscores how the evolving national imagination reflects changing state policies towards Islam, oscillating between repression and selective inclusion.
Geospatial network analysis of transportation infrastructure and mobility experiences in Africa
(Ibn Haldun University Press, 2026) Ibrahim, Mahat Maalim
Infrastructure networks and ease of mobility constitute fundamental pillars of modern economic systems, facilitating trade flows, labor movement, and knowledge transfer that drive growth and development. The quality and extent of transportation infrastructure determine transaction costs, market access, and the ability of economies to integrate into global value chains. Contemporary economic performance requires robust connectivity, leaving regions with inadequate infrastructure at a disadvantage in attracting investment and fostering trade. Despite the African continent’s vast territorial expanse, diverse political systems, vibrant young populations, and abundant natural resources, infrastructure deficits remain a persistent constraint on economic integration and development. This study examines Africa’s physical infrastructure connectivity through network analysis that maps the continent’s highway, railway, and air transportation networks, complemented by Afrobarometer survey data that captures citizens’ experiences and perceptions of cross-border movement. The findings show that a substantial proportion of survey participants report significant obstacles in cross-border travel. Corruption, road quality, internet access restrictions, and income levels emerge as primary factors that contribute to these mobility challenges. The network analysis demonstrates considerable variation in infrastructure density and quality across different regions, with notable disparities in connectivity infrastructure. The study concludes that meaningful regional integration requires substantial infrastructure investment and the removal of mobility barriers, which constitute fundamental prerequisites for African economic integration and sustainable development. These findings provide empirical foundations for policy interventions aimed at enhancing intra-African trade and mobility.
Riba as process: An ethnographic reading of the 1548 Ottoman decree on cash waqfs
(İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2025) Kabaoğlu, Şeyma; İslami İlimler Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölümü
This article offers an ethnographic reading of Sultan Süleyman’s 1548 decree that lifted the ban on cash waqfs, an Ottoman innovation that allowed individuals to endow money and, through lending, generate returns for charity. Cash waqfs and the controversies surrounding them have become increasingly relevant, as contemporary debates on Islamic banking continue to revolve around the implications of the riba prohibition. Building on this tradition, the article reconsiders the Ottoman case to argue that riba is best approached not as a fixed outcome, whether “interest” or “usury,” but as a collective and embodied process of interpretation and negotiation. Drawing on the decree’s formulation for navigating “the scent of riba” (riba rayihası), the article frames riba prohibition as a process to be managed through ritualized everyday practice rather than calculated into a numerical outcome. An emic approach to riba highlights the ways Ottoman actors engaged with the prohibition, challenging earlier scholarship that collapsed a rich spectrum of financial categories into the single notion of “interest.” The processual approach to riba offered here reframes what is today called “shariah governance,” connecting cash waqfs to modern banking, not necessarily through institutions or law, but through the cultural categories that once animated them.
