İHÜ Araştırma ve Akademik Performans Sistemi
DSpace@İHÜ, İbn Haldun Üniversitesi’nin bilimsel araştırma ve akademik performansını izleme, analiz etme ve raporlama süreçlerini tek çatı altında buluşturan bütünleşik bilgi sistemidir.
İndekslere Göre Dağılım
Yıllara Göre Dağılım
Türlere Göre Dağılım
Güncel Gönderiler
Educators’ perspectives on the ecological determinants of well-being among Iranian deaf and hard-of-hearing university students: A qualitative multiple-case study
(Routledge, 2026) Ghanbar, Hessameddin; Asghari, Mohadeseh; Kamali, Jaber; Rektörlük, Yabancı Diller Okulu
In today’s evolving educational landscape, student well-being is increasingly recognized as a cornerstone of academic success. This study examines educators’ perspectives on the ecological determinants of well-being among Iranian Deaf and Hard-of-Hearing (DHH) university students using an interpretive qualitative multiple-case design and inductive thematic analysis. Guided by Bronfenbrenner’s ecological model, the research explores the dynamic interplay of factors in micro- and macro-level of educational ecology that shape DHH students’ experiences in a specialized higher education setting in Tehran, Iran. Data were collected through semi-structured interviews and narrative frames with 18 experienced university instructors – both hearing and DHH – each with a minimum of three years of teaching experience with DHH students in higher education. Findings reveal that, at the micro-level, empowering students, optimizing teaching methods, and ensuring instructional accountability significantly enhance DHH student well-being, while at the macro-level, the creation of a supportive, inclusive environment and the facilitation of effective communication are pivotal in promoting equity and overall success. These findings underscore the value of understanding DHH students’ experiences in an educational ecology and offer a robust foundation for reimagining higher education practices, guiding policy development, and designing targeted professional training programs.
(Re)visiting a community of practice evaluation framework in a students’ speaking association: The role of sociocultural mediators
(European Knowledge Development, 2026) Kamali, Jaber; Alpat, Muhammet Furkan; Rektörlük, Yabancı Diller Okulu; Eğitim Bilimleri Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü
Community of practice (CoP) is often seen as a practical application of sociocultural theory, as it provides a space for individuals to engage in collaborative learning and knowledge creation through social interaction and participation. Alike any other educational entity, it is critical to determine the effectiveness of any CoP program; therefore, providing a model for its evaluation becomes prominent. To do so, this study tries to explore a model by asking the staff involved in running a speaking association (SA) in a language school in Turkey to evaluate its effectiveness as a type of CoP. Hence, two administrators, three teachers, and five facilitators of the SA filled out a narrative frame about the evaluation criteria for the success and effectiveness of an SA. Then individual semi-structured interviews were conducted for closer scrutiny of the criteria and their reasons. Thematic analysis was employed with an eye on the sociocultural mediators to explore the themes of an effective CoP and the emerging themes were classified into three sociocultural mediators’ categories, namely psychological, material, and peer mediators. The findings of the study can inform the policymakers and teachers of learning CoPs to integrate these aspects into their programs to produce more effective results.
Analyzing multidimensional poverty in Roma settlements: A WEFE Nexus and machine learning approach
(Shaheed Benazir Bhutto Women University, 2026) Nawab, Tabish; Radukić, Snežana
This study aims to analyze multidimensional poverty determinants within Roma settlements in Serbia, North Macedonia, and Montenegro using logistic regression and machine learning to identify the socioeconomic and resource-based components influencing poverty within the WEFE (Water Energy Food Ecosystems) Nexus. Reliable lighting, sanitation maintenance, safe water access, consistent water supply, and energy for cooking all play a critical role in poverty alleviation. Our key findings align with SDG 1 (No Poverty), SDG 6 (Clean Water and Sanitation), and SDG 7 (Affordable and Clean Energy), underscoring the global significance and relevance of our research. Random Forest and Extra Trees perform very well when compared to logistic regression by capturing highly variable interactions that may be missed by logistic regression. Results with country-specific emphases are presented, such as digital access in Montenegro and household size in North Macedonia, to illustrate the adaptability of the WEFE framework to different regional contexts. The results advocate for resource-driven integrated policies to improve people’s access to important utilities, financial inclusion, and digital connectivity to build social sustainability and resilience. The study supports NexusNet’s plan to lead SDG-aligned poverty reduction in all sectors in the Western Balkans by focusing on WEFE resources and socio-economic supports.
[Book Review]: "İslam Hukukunda Hakkın Iskatı Teorik Çerçeve ve Pratik Uygulamalar"
(İbn Haldun Üniversitesi, 2026) Tuzgöl, Dilara
Hak kavramı, İslam Dininde en temel çerçeve olan akaid alanından en üst çerçeve olan ahlak alanına kadar kendisi ile sabite oluşturulan bir pergel ayağı olmuştur. Söz konusu kavramın hukuki süreçlerdeki belirleyici rolü nedeniyle, fıkıh literatüründe konuya dair farklı tasnif ve kategorizasyonlara gidilmiştir. Bu tasniflerden biri de kulun iradesine bağlı olan ve olmayan haklardır. Bu çalışmada, İslam hukukunda hakların kişilerin iradesinde olanını ve olmayanını ve bireyin bu hakları ortadan kaldırma gücünün sınırlarını inceleyen Ramazan Araz’ın İslam Hukukunda Hakların Iskatı adlı kitabın değerlendirmesini yapacağız. Bu değerlendirmede, kitabı içeriği, olumlu ve olumsuz yönleri ve alana katkısı açısından inceleyeceğiz.
Bey‘ bi’l-vefâ’nın tanımı ve mahiyeti üzerine Hanefî meşâyihi arasındaki ihtilaflar
(İbn Haldun Üniversitesi, 2026) Mücahid, Eren
Bu çalışma, beyʿ bi’l-vefâ akdinin Hanefî mezhebi içerisindeki teorik çerçevesini ve fıkhî mahiyetine dair ortaya çıkan ihtilafları kapsamlı biçimde incelemektedir. Lügat anlamı itibarıyla “geri alma şartıyla satış” anlamına gelen beyʿ bi’l-vefâ, satış akdi içerisinde bedelin iadesi hâlinde malın satıcıya geri dönmesini öngören şartlı bir tasarruf işlemi olarak tanımlanmaktadır. Bu yönüyle akit, klasik satış (beyʿ) teorisinin temel unsurları olan icap-kabul, bedel ve mülkiyet devri kavramlarıyla doğrudan ilişkilidir; ancak içerdiği geri dönüş şartı sebebiyle klasik satıştan ayrışmaktadır. Tarihsel süreçte özellikle Buhara ve Maverâünnehir bölgesinde ortaya çıktığı kabul edilen bu akit, ekonomik hayatta nakit ihtiyacını karşılamaya yönelik pratik bir çözüm olarak gelişmiştir. Faiz yasağının (ribâ) kesin biçimde yasaklandığı bir hukuk düzeninde, borç teminine imkân sağlayan alternatif yolların aranması beyʿ bi’l-vefâ’yı işlevsel kılmıştır. Bu bağlamda akit, görünüşte bir satış olmakla birlikte, çoğu zaman kredi temini amacı taşıması bakımından teminat fonksiyonuna sahip olmuştur. Hanefî literatürde beyʿ bi’l-vefâ’nın hukukî niteliği konusunda farklı değerlendirmeler yapılmıştır. Bir kısım fakihler, satışın tabiatına aykırı şart içerdiği gerekçesiyle akdi fâsid saymış; bazıları ise mülkiyet devrinin kesin ve bağlayıcı olmaması sebebiyle bâtıl kabul etmiştir. Buna karşılık önemli bir grup âlim, akdin gerçekte rehin hükmünde olduğunu, mülkiyetin satıcıda kaldığını ve alıcının malı teminat amacıyla elinde bulundurduğunu savunmuştur. Diğer bir yaklaşım ise beyʿ bi’l-vefâ’yı sahih satış kapsamında değerlendirerek mülkiyetin alıcıya geçtiğini, geri alma şartının ise bağlayıcı bir yan şart teşkil ettiğini ileri sürmüştür. Osmanlı uygulamasında ise Ahmed Cevdet Paşa tarafından geliştirilen mürekkep akit yorumu, beyʿ bi’l-vefâ’nın hem satış hem rehin unsurlarını birlikte barındıran karma bir yapı arz ettiği düşüncesini sistemleştirmiştir. Bu yaklaşım, Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye hükümlerine de yansımış ve uygulamada belirli ölçüde istikrar kazanmıştır. Sonuç olarak beyʿ bi’l-vefâ, Hanefî doktrinde klasik akit kategorileri arasında kesin biçimde konumlandırılamayan; ancak örf, maslahat ve toplumsal ihtiyaç ilkeleri çerçevesinde meşruiyet kazanan, tarihsel ve fonksiyonel yönü güçlü özgün bir hukukî kurum niteliği taşımaktadır.
